Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, “Maarifin Kalbinde Marifetli Gençlik” temasıyla 81 ilde düzenlenecek mesleki ve teknik eğitim etkinlikleri kapsamında ziyaret ettiği TeknoparkAnkara İvedik OSB Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde gazetecilerin sorularını yanıtladı.
Mesleki ve teknik eğitimin hem demokratikleşme süreci hem de nitelikli insan kaynağı açısından kritik öneme sahip olduğunu belirten Tekin, 28 Şubat sürecinde meslek liselerinin ciddi kayıplar yaşadığını söyledi.
Tekin, geçmişte katsayı uygulaması nedeniyle meslek liselerinin öğrenci kaybettiğini hatırlatarak şunları kaydetti:
“28 Şubat’ta öğrenci sayısı yarı yarıyadan daha fazla azalan bir okul grubundan bahsediyoruz. Daha önce sınavla öğrenci alan meslek liseleri, katsayı engeliyle bir anda öğrenci bulamama riskiyle karşı karşıya kalmıştı. Dolayısıyla 2010’da katsayı mağduriyetinin giderilmiş olması, demokratikleşme göstergeleri açısından önemli.”
“İşbaşı eğitimi ve staj uygulamalarını yaygınlaştırdık”
Mesleki eğitimin sektör ihtiyaçlarına göre yeniden yapılandırıldığını ifade eden Tekin, öğretim programlarının güncellendiğini, ihtiyaç duyulmayan bölümlerin kapatılarak yeni alanların açıldığını söyledi.
Sadece teorik eğitimin yeterli olmadığını vurgulayan Tekin, öğrencilerin sahada deneyim kazanabilmesi için işbaşı eğitim modellerini güçlendirdiklerini belirtti.
Tekin, sürece ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
“‘Sadece teorik eğitim çözmez’ mantığından hareketle özellikle işbaşı eğitimi ve staj uygulamalarını yaygınlaştıran düzenlemelere ağırlık verdik. Bu kez de sektör bize şunu söyledi, ‘bize gönderdiğiniz çocuklara devlet teşvik verecek mi?’ Orada bir adım daha attık ve sektörde işbaşı eğitimlerini almak üzere gönderdiğimiz çocuklar için ustalık ve kalfalık durumlarına göre asgari ücretin yüzde 30’u ve yüzde 50’si oranında teşvik uygulaması başlattık.”
“Her önüne gelen iş yeriyle protokol imzalamıyoruz”
MESEM uygulamalarında iş sağlığı ve güvenliği denetimlerinin sıkı şekilde sürdürüldüğünü belirten Tekin, öğrencilerin gönderildiği işletmelerin belirli kriterlere göre seçildiğini söyledi.
İşletmelerin düzenli olarak denetlendiğini aktaran Tekin, uygunsuz bulunan firmalarla ilgili sert adımlar attıklarını ifade etti.
Tekin, denetim sürecine ilişkin şu bilgileri verdi:
“Bu kapsamda, 2024’te öğrencilerimizin işletmede uygulamalı eğitim yaptığı 253 bin işletme denetlendi, 23 bin 252 işletmenin uygunsuz olduğu gerekçesiyle sözleşmeleri feshedildi.”
Bakan Tekin, söz konusu işletmelere yeniden öğrenci gönderilmeyeceğini de vurgulayarak şöyle konuştu:
“23 bine yakın işletmenin bu yıl sözleşmesini iptal ettik, bunlara tekrar öğrenci vermiyoruz. İş sağlığı ve iş güvenliği tedbirlerini almadığı için veyahut da başka tür eksikliklerden dolayı o işletmelere artık öğrenci göndermiyoruz.”
“Meslek liselerinde yönelim sürekli artıyor”
Meslek liselerine yönelik ilginin yükseldiğini kaydeden Tekin, mevcut verilerin OECD ortalamalarına yaklaşıldığını gösterdiğini dile getirdi.
Ortaöğretimde en büyük öğrenci grubunun artık mesleki ve teknik eğitimde bulunduğunu belirten Tekin, şu ifadeleri kullandı:
“100 öğrenciden 41’i meslek lisesine gidiyor. Bu yıl meslek lisesini tercih edenlerde o oran yüzde 43. Bu eğitim öğretim döneminde ilk defa 9. sınıfa kayıt yaptıran 100 öğrenciden 43’ü meslek lisesine kayıt yaptırdı. Yani mesleki ve teknik eğitime yönelim sürekli artıyor.”
Yeni alanlar açılıyor
Mesleki eğitimde yeni nesil üretim alanlarına yönelik programların hayata geçirildiğini açıklayan Tekin, yapay zeka ve siber güvenlik gibi başlıklarda yeni bölümler açıldığını bildirdi.
Tekin, geleceğin sektörlerine yönelik hazırlıkları şöyle anlattı:
“Mesleki eğitimde geleceği yakalamak, değişen üretim ihtiyaçlarına karşılık vermek amacıyla Siber Güvenlik, Yapay Zeka, Endüstriyel Kalite Kontrol, Havacılık ve Uzay Teknolojisi ve Gastronomi ve Mutfak Sanatları alanlarını açtık ve açmaya devam edeceğiz.”
“Ara eleman değil, aranan eleman”
Meslek liselerine ilişkin yaklaşımın değişmesi gerektiğini vurgulayan Tekin, sektörün ihtiyaç duyduğu nitelikli iş gücünü yetiştirmeyi hedeflediklerini söyledi.
Tekin, bu anlayışı şu sözlerle ifade etti:
“Biz artık ara eleman demiyoruz, aranan eleman diyoruz. Şu an sektörle beraber bunu yetiştirmeye çalışıyoruz.”
Şehirlerin ihtiyaçlarına göre program modeli
İl bazlı istihdam ihtiyaçlarına göre okul programlarının yeniden düzenlendiğini belirten Tekin, meslek liselerinin yerel sanayi ve üretim yapısına göre şekillendirildiğini söyledi.
Tekin, sistemin işleyişini şu sözlerle anlattı:
“Biz meslek liselerimizi bu kurulun bizi yönlendireceği programlara göre revize ediyoruz. Orada mesela ihtiyaç olmayan bir programı kapatıyoruz, onun yerine seramik programı açıyoruz. Meslek liselerimizin tamamı bu perspektifle gözden geçiriliyor.”
