Avrupa, haziran ayının ikinci yarısından itibaren kıtanın batısından orta, doğu ve güney kesimlerine doğru yayılan aşırı sıcak hava dalgalarının etkisi altına girdi. Hava sıcaklıklarının birçok ülkede 40 derecenin üzerine çıkmasıyla ulusal ve aylık rekorlar peş peşe kırılırken sağlık sistemlerinden ulaşıma, eğitimden enerji üretimine kadar birçok alanda olağanüstü önlemler uygulamaya konuldu.
Batı Avrupa tarihinin en sıcak haziranını yaşadı
Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi bünyesindeki Copernicus İklim Değişikliği Servisinin analizine göre Batı Avrupa’da haziran ayı ortalama kara yüzeyi sıcaklığı 20,74 dereceye ulaştı. Bu değer, 1991-2020 haziran ortalamasının 3,05 derece üzerinde gerçekleşirken Batı Avrupa kayıtların en sıcak haziranını yaşadı.
Avrupa genelindeki ortalama kara sıcaklığı ise 19,14 derece olarak ölçüldü. Bu değer, 1991-2020 ortalamasının 1,78 derece üzerinde gerçekleşirken haziran 2026, kıta genelinde kayıtlardaki en sıcak ikinci haziran ayı oldu.
Sıcaklık rekorları peş peşe geldi
Fransa’da 24 Haziran’da termometreler Cazaux kentinde 43,6, Bordeaux’da 41,8 ve Paris’te 40,3 dereceye kadar çıktı. Fransız meteoroloji kurumu, 23 ve 24 Haziran’ın ülke tarihinin en sıcak günleri olarak kayıtlara geçtiğini açıkladı.
Almanya’da sıcaklık rekoru üç gün üst üste yenilendi. Saarbrücken-Burbach’ta 41,3, Möckern-Drewitz’te 41,5 derece ölçülmesinin ardından Brandenburg eyaletindeki Coschen’de termometreler 41,7 dereceyi gösterdi. Bu değer, Almanya’da ölçülen en yüksek sıcaklık olarak kayıtlara geçti.
Aynı sıcak hava dalgası sırasında Çekya’nın Doksany kasabasında 41,1 derece ölçülürken Polonya’nın Slubice kentinde sıcaklık 40,5 dereceye ulaştı. Polonya’daki ölçümle 1921’de kaydedilen 40,2 derecelik 105 yıllık rekor geride bırakıldı.
Danimarka’nın Odense kentinde ölçülen 37 derece, ülkede sıcaklık kayıtlarının başladığı 1874’ten bu yana görülen en yüksek değer oldu. Danimarka’nın önceki ulusal rekoru, 1975’te ölçülen 36,4 dereceydi.
Sıcak hava kütlesinin doğuya ilerlemesiyle Slovakya’da termometreler 40,5 dereceyi göstererek ülkenin tüm zamanlar rekorunu kırdı. Avusturya’da ise 39,1 dereceyle haziran ayı rekoru yenilendi.
İngiltere’de haziran ayı ortalama sıcaklığı 17,1 dereceye ulaşırken ülke, sıcaklık kayıtlarının tutulduğu 1884’ten bu yana en sıcak haziranını yaşadı.
Avrupa’nın alarm haritası kırmızıya döndü
Fransa’da aşırı sıcaklar nedeniyle 24 vilayette kırmızı, 59 vilayette turuncu alarm verildi. Ülkede sıcaklıkların 39 dereceye kadar ulaşacağı bildirilirken bazı spor ve kültür etkinlikleri iptal edildi.
İtalya’da haziran sonundaki sıcak hava dalgasında Roma’nın da aralarında bulunduğu 18 kent kırmızı alarm kapsamına alındı. Başkentte kırmızı alarm günlerce sürerken vatandaşlara günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmamaları çağrısı yapıldı.
Belçika’da yılın ikinci resmi sıcak hava dalgası nedeniyle ülke genelinde sarı alarm uygulandı. Hazirandaki ilk dalgada ise Limburg ve Liege bölgelerinin bazı kesimleri kırmızı alarm kapsamına alınmıştı.
Polonya’da yüksek sıcaklıklar ve kuraklık nedeniyle orman yangını riski kritik seviyeye yükseldi. Ülkenin büyük bölümünde birinci ve ikinci derece sıcaklık uyarıları yayımlanırken riskli bölgelerde yaşayan vatandaşlara cep telefonları üzerinden uyarı mesajları gönderildi.
Sırbistan’da etkili olan sıcak hava dalgasında ülke genelinde kırmızı alarm ilan edildi. Sıcaklıkların 40 dereceye yaklaştığı ülkede vatandaşlardan güneşten uzak durmaları, gölge veya klimalı alanlarda kalmaları istendi.
Eyfel Kulesi erken kapandı, binlerce okulda eğitim aksadı
Aşırı sıcaklar nedeniyle Fransa’da yaklaşık 1.800 okulda eğitime ara verilirken 8 bin okul ders saatlerinde değişikliğe gitti. Paris’in simge yapılarından Eyfel Kulesi ise yerel saatle 16.00’da ziyaretçilere kapatıldı.
Paris ve çevresindeki hastanelere sıcaklıkların etkili olduğu 24 saat içinde yaklaşık 3 bin kişi başvurdu. Hastanelerdeki başvurular olağan bir güne kıyasla yüzde 36 artarken Fransız hükümeti sağlık kuruluşlarının soğutulması için 100 milyon avroluk bütçe ayırdı ve hastaneler için 30 bin klima siparişi verdi.
Başkentte acil servislerdeki yoğunluğu azaltmak amacıyla kamusal alanlarda alkol tüketimi ile paket alkol satışına geçici sınırlamalar getirildi.
Aşırı sıcaklar Avrupa’nın en önemli spor organizasyonlarından Fransa Bisiklet Turu’nu da etkiledi. Corrèze vilayetinde kırmızı alarm verilmesinin ardından 12 Temmuz’da düzenlenen turun 9. etap parkuru 30 kilometre kısaltılarak 185,5 kilometreden 155,5 kilometreye indirildi. Sporcular, 34 dereceyi aşan sıcaklık altında Malemort ile Ussel arasındaki kısaltılmış parkurda mücadele etti.
Serinleme merkezleri devreye alındı
Avusturya’nın başkenti Viyana’da yaşlılar, kronik hastalar, evsizler ve düşük gelirli kesimler başta olmak üzere vatandaşların kullanabilmesi için 20 bölgede ücretsiz serinleme alanları oluşturuldu. Klima sistemleriyle 20 ila 24 derece arasında tutulan merkezlerde içme suyu, oturma alanı ve internet erişimi sağlandı.
Macaristan’da halkın aşırı sıcaklardan korunabilmesi için ülke genelinde 2 binden fazla klimalı serinleme merkezi açıldı. Tuna Nehri’ndeki su sıcaklığının yükselmesi nedeniyle elektrik üretiminin düşmesini önlemek amacıyla ülkedeki nükleer santrale geçici muafiyet tanındı.
Almanya’nın Berlin kentinde polis, açık alanlardaki kalabalıkları serinletmek için su sıktı. Bazı kentlerde sıcaklığın tramvay hatlarında yol açtığı arızalar nedeniyle ulaşımda aksamalar yaşandı.
Belçika’nın başkenti Brüksel’de aşırı sıcakların ardından beklenen fırtına nedeniyle Couleur Cafe Festivali iptal edildi, festival alanı boşaltıldı ve kamp bölgesi tahliye edildi. Kentte bazı parklar, ormanlar ve doğal alanlar da geçici olarak kapatıldı.
Barselona’da çalışanlara sıcaklık takip bilekliği
İspanya’da art arda etkili olan sıcak hava dalgalarının ardından Barselona Belediyesi, açık alanda görev yapan çalışanların sıcaklığa bağlı sağlık risklerinden korunması amacıyla yeni bir uygulamayı devreye aldı.
Reuters’in haberine göre belediye; sokak temizliği, aydınlatma, park ve bahçe hizmetleri ile atık yönetiminde çalışan personele yaklaşık 1.400 sıcaklık takip bilekliği dağıttı.
Çalışanların vücut sıcaklığını takip eden bileklikler, sağlık riski oluştuğunu belirlediğinde sesli ve titreşimli uyarı veriyor. Uyarıyı alan çalışanın işine ara vermesi ve serin bir alana geçmesi gerekiyor.
Uygulamayla, açık alanda çalışanların sıcaklık kaynaklı sağlık sorunlarına karşı erken uyarılması amaçlanıyor.
Aşırı sıcaklar yangın riskini artırdı
Uzun süren sıcak hava dalgalarının kuruttuğu alanlarda orman yangınları da etkisini artırdı. Fransa’nın güneyindeki yangınlarda 10 binden fazla kişi tahliye edilirken yaklaşık 4 bin 600 hektar alan zarar gördü. İspanya’nın güneyindeki yangınlarda ise 13 kişi hayatını kaybetti.
DSÖ’den “sessiz katil” uyarısı
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, 28 Haziran 2026’da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Avrupa’nın küresel ortalamanın iki katı hızla ısındığını ve yaklaşık 150 milyon kişinin aşırı sıcaklara maruz kaldığını belirtti.
İklim değişikliği ve küresel ısınmanın etkisiyle daha önce “nesilde bir kez görülen” sıcak hava dalgalarının artık neredeyse her yıl yaşandığına dikkati çeken DSÖ Genel Direktörü Ghebreyesus, Avrupa’daki can kayıpları ve yapıların aşırı sıcaklara karşı yetersizliğine ilişkin şunları kaydetti:
“Avrupa'da 21 Haziran'dan bu yana yüksek sıcaklıklara bağlı 1300'den fazla ölüm kayıtlara geçti. Sıcaklık stresi, genellikle ‘sessiz katil’ olarak adlandırılır ve Avrupa'daki evler, iş yerleri ve okullar, bu sıcaklıklara göre inşa edilmemiştir.”
DSÖ Genel Direktörü Ghebreyesus, DSÖ’nün üye ülkeler ve ortaklarıyla hazırlık, önleme ve daha güçlü sağlık sistemi yanıtlarına odaklandığını belirterek Avrupa ülkelerine sıcaklık-sağlık eylem planlarını uygulama çağrısında bulundu.
Sıcak hava kıtanın sistemlerini zorluyor
Haziranda kırılan sıcaklık rekorlarının ardından temmuzda başlayan yeni dalga, Avrupa’nın ulaşım, enerji ve sağlık altyapısındaki kırılganlığı gözler önüne serdi. Almanya’da yol yüzeyleri kabarırken İsveç’te sıcağın etkisiyle eğilen raylar tren trafiğini aksattı. Fransa’da ise raylar ve enerji hatlarında oluşabilecek hasar riski nedeniyle bazı tren seferleri iptal edildi.
Okulların kapanması, hastane başvurularının artması ve ulaşım ile enerji sistemlerinde yaşanan aksamalar, aşırı sıcakların yalnızca meteorolojik bir olay olmadığını ortaya koydu. Avrupa’daki birçok altyapı sisteminin daha serin iklim koşullarına göre tasarlanmış olması, ısıya dayanıklı asfalt, demir yolu ve elektrik şebekelerine yönelik yatırımların önemini artırdı.
Ortaya çıkan tablo; erken uyarı sistemleri, sıcaklık-sağlık eylem planları, serinleme alanları ve yüksek sıcaklıklara dayanıklı altyapıyı kapsayan kalıcı politikaların yaygınlaştırılması gerektiğini gösterdi.
