Fransa’nın başkenti Paris’te bulunan IEA merkezinde gerçekleştirilen toplantıya; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Fatma Varank, IEA Başkanı Fatih Birol, COP21 Başkanı ve COP Başkanları Danışma Grubu Başkanı Laurent Fabius ile birlikte 50’den fazla ülkeden üst düzey temsilci katıldı.
Toplantının açılış konuşmasını yapan Bakan Kurum, organizasyona ev sahipliği yapan IEA’ya ve katılımcılara teşekkür ederek, “Uluslararası Enerji Ajansının ev sahipliğinde, Paris’te sizlerle bir araya gelmekten büyük memnuniyet duyuyorum.” dedi.
COP31 Başkanlığı kapsamında IEA ile ilk üst düzey toplantının yapıldığını belirten Kurum, sürecin geleceğe yönelik yol haritası açısından önemli olduğunu ifade etti.
“Paris Anlaşması’nın ikinci on yılına giriyoruz”
Konuşmasında küresel iklim mücadelesinin yeni bir aşamaya geçtiğini vurgulayan Bakan, “Paris Anlaşması’nın ikinci on yılına adım atıyoruz.” ifadelerini kullandı.
İlk on yılda taahhütlerin ve kurumsal yapıların oluştuğunu belirten Bakan Kurum, ikinci dönemde uygulama sürecinin ön plana çıkacağını kaydetti.
“Küresel ekonomi enerji paradigmasını dönüştürmek zorundadır”
Dünyanın ciddi bir enerji kriziyle karşı karşıya olduğunu söyleyen Bakan Kurum, bu sürecin aynı zamanda bir fırsata dönüştürülmesi gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bugün dünya tarihinin en büyük enerji kriziyle karşı karşıyayız ve bu durumu hep birlikte fırsata çevirmek zorundayız.”
Enerji güvenliği ve bağımlılık konularının kritik hale geldiğini ifade eden Bakan, bilim temelli planlamanın önemine dikkat çekti.
Bu kapsamda dönüşümün zorunluluk olduğunun altını çizen Bakan Kurum, “Küresel ekonomi, enerji paradigmasını dönüştürmek zorundadır. Bu bir zorunluluktur, tercih değildir. Yapılması gereken en kritik adım temiz enerjiye geçişi hızlandırmaktır.” dedi.
Türkiye’nin enerji dönüşümü vurgusu
Bakan Kurum, Türkiye’nin son yıllarda enerji alanında önemli ilerlemeler kaydettiğini belirterek, şu değerlendirmede bulundu:
“Son on yılda yenilenebilir enerji üretimimizi 3 katına çıkardık. Enerji verimliliğine 10 milyar dolardan fazla yatırım yaptık ve depolama kapasitesi konusunda AB’ye (Avrupa Birliği) üye ülkelerin önüne geçtik.”
Bakan Kurum ayrıca, fosil yakıt bağımlılığını azaltmaya yönelik adımların sürdüğünü belirterek Türkiye’nin enerji krizlerine karşı “güvenli liman” olmaya devam ettiğini söyledi.
COP31’de yeni öncelikler: temiz enerji, şehirler ve finansman
COP31 Başkanlığı kapsamında çok taraflı iş birliğinin önemine değinen Bakan, ülkelerin ulusal koşullarına saygı temelinde diyalog yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
IEA ile stratejik ortaklıklarını duyuran Kurum, enerji dönüşümünde yeni bir iş birliği dönemine girdiklerini belirtti.
COP31 eylem gündeminde enerji arzı ve talebi başlıklarının öncelikli olduğunu söyleyen Kurum, arz tarafında odaklarının temiz enerjiye geçişi hızlandırmak olduğunu, talep tarafında ise yeşil sanayileşme ve döngüsel ekonomi bulunduğunu aktardı.
Ayrıca Kurum, dönüşüm sürecinde sahaya yönelik somut hedefleri şöyle özetledi:
“Şunu net bir şekilde bilmenizi isterim. Eylem gündemimizin temiz enerji geçişi başlığı altında yenilenebilir enerji, yeni elektrik sistemi mimarisi, elektrifikasyonun yaygınlaştırılması, enerji verimliliği gibi alanlarda doğrudan sahada sonuç üretmeye odaklanıyoruz.”
Sıfır atık ve temiz pişirme vurgusu
Temiz pişirme konusuna dikkat çeken Kurum, dünya genelinde milyarlarca insanın geleneksel yöntemlerle yemek pişirdiğini hatırlattı ve IEA ile bu alanda ortak çalışmalar yapılacağını ifade etti.
Sıfır Atık Hareketi’ne de değinen Kurum, “Saygıdeğer Hanımefendi Emine Erdoğan’ın öncülüğünde bir dünya markası haline gelen Sıfır Atık Hareketi bu alandaki uygulamalar için güçlü bir zemin sunmaktadır.” dedi.
Şehirler, afet deneyimi ve dirençli altyapı
Şehirlerin enerji dönüşümünde kilit rol oynadığını belirten Kurum, Türkiye’nin deprem sonrası yeniden inşa sürecine de değinerek 500 bin afet konutunun yapıldığını söyledi:
“Özellikle deprem deneyimiz, dirençli altyapı, güvenli yapılaşma ve yerel kapasitelerin ne kadar kritik olduğu açık biçimde ortaya koymuştur.”
Finansman ve COP31 çağrısı
COP31’in önemli başlıklarından birinin finansman olduğunu vurgulayan Bakan, mevcut sorunun hedefler ile uygulama arasındaki boşluk olduğunu ifade etti.
Bu boşluğun doğru projelere yönlendirilecek finansman ile kapatılması gerektiğini belirten Kurum, COP31 kapsamında yeni bir uygulama mekanizması oluşturulacağını söyledi.
Toplantının sonunda dünya ülkelerine çağrıda bulunan Kurum, tüm liderleri Antalya’da yapılacak COP31 sürecine davet etti.