Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifine ilişkin düzenlediği basın toplantısında, çocuk adalet sistemine yönelik kapsamlı değişiklikleri açıkladı.
15-18 yaş grubuna yaş indirimsiz müebbet imkanı
Usta, Türk Ceza Kanunu’nun 31. maddesinde yapılacak değişiklikle, kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında, belirli şartların oluşması halinde hakimin yaş indirimi uygulamama yetkisine sahip olacağını söyledi.
Hakimin kasta dayalı kusurun ağırlığı, suçun işleniş şekli, güdülen amaç ve failin daha önce kasıtlı suçtan mahkumiyetinin bulunması gibi kriterleri değerlendirerek müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmedebileceğini belirtti.
12-15 yaş grubunda da ceza indirimi sınırlandırılabilecek
Teklife göre, 12-15 yaş grubundaki çocuklar için de belirli şartların oluşması halinde hakime daha sınırlı ceza indirimi uygulama konusunda takdir yetkisi verilecek.
Tekerrür yaşı 15’e indirilecek
Düzenlemeyle birlikte Türk Ceza Kanunundaki tekerrür hükümlerinin uygulanma yaşı 18’den 15’e düşürülecek. Böylece suç örgütlerinin çocukları suçta kullanmasının önlenmesi ve caydırıcılığın artırılması hedefleniyor.
Ebeveynlere daha ağır yaptırım
Kanun teklifiyle, aile hukukundan doğan yükümlülüklerini ihlal eden ebeveynlerin çocuklarının kasten öldürme veya neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçu işlemesi halinde verilecek cezaların yarısından iki katına kadar artırılması öngörülüyor.
İnfaz sistemi değişiyor
Çocuk hükümlüler cezalarına çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlayacak. “İyi halli” olduklarının tespiti halinde ise eğitim evlerine ayrılabilecekler.
Ayrıca kasten öldürme, cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti ve örgüt suçlarında, 15 yaşını doldurmadan cezaevinde geçirilen 1 günün 2 gün sayılması uygulaması kaldırılarak 1 günün 1 gün olarak hesaplanması sağlanacak.
Silahını çocuğa kaptırana hapis cezası
Teklifte, ateşli silahını gerekli özeni göstermeden muhafaza ederek çocuğun silaha ulaşmasına neden olan kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilmesi de düzenleniyor.
Kesici alet satışı yasaklanacak
Ateşli Silahlar ve Bıçaklar Kanunu kapsamı dışında kalan kesici, delici ve bereleyici aletlerin çocuklara satılması, çocuklar tarafından satın alınması ve taşınması yasaklanacak. İhlal edenlere idari yaptırım uygulanacak.
“Suça sürüklenen çocuk” yerine yeni ifade
Teklifle birlikte mevzuattaki “suça sürüklenen çocuk” ifadesi yerine “adli süreçteki çocuk” kavramı kullanılacak. Böylece masumiyet karinesi ve çocuk odaklı yaklaşımın güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Yeni rehabilitasyon tedbirleri geliyor
Ceza sorumluluğu bulunmayan çocuklar için mevcut koruyucu tedbirlere ek olarak;
- Sosyal ve toplumsal hizmetler,
- Dijital risklerden korunma,
- Kitap ve kütüphane,
- Çevreye saygı ve çevre temizliği,
- Tütün, alkol, kumar, uyuşturucu ve davranışsal bağımlılıkla mücadele
başlıklarında yeni yönlendirme tedbirleri uygulanabilecek.
Hedef bu yasama döneminde yasalaşması
Leyla Şahin Usta, teklifin TBMM Genel Kurulunun tatile girmesinden önce görüşülerek bu ay sonuna kadar yasalaştırılmasının hedeflendiğini belirtti. Ayrıca benzer uygulamaların İngiltere, Fransa ve Almanya’da da bulunduğunu ifade etti.
