İstanbul’un ulaşım ve lojistik geleceğinde kritik projelerden biri olarak öne çıkan İstanbul Kuzey Demiryolu Geçişi Projesi, hem kent içi ulaşım hem de Türkiye’nin Asya-Avrupa hattındaki demiryolu kapasitesi açısından stratejik önem taşıyor.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen proje, İstanbul’un Avrupa ve Asya yakaları arasında yüksek kapasiteli ve ağır yük taşımacılığına uygun yeni bir demiryolu bağlantısı oluşturmayı hedefliyor.
Marmaray’a alternatif ikinci demiryolu geçişi
Proje, İstanbul Boğazı’ndaki demiryolu geçiş kapasitesini artıracak yeni bir hat olarak öne çıkıyor.
Marmaray, Boğaz’ın altından Asya ve Avrupa yakalarını demiryoluyla birbirine bağlarken, İstanbul Kuzey Demiryolu Geçişi Projesi de Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden iki yakayı raylı sistemle buluşturacak.
Bu yönüyle proje, Marmaray’ın tamamlayıcısı ve İstanbul Boğazı’nda demiryolu taşımacılığı için ikinci büyük geçiş hattı olarak değerlendiriliyor. Hattın devreye alınmasıyla Marmaray üzerindeki yük ve yolcu taşımacılığının rahatlatılması hedefleniyor.
Çayırova’dan başlayıp Çatalca’ya uzanacak
Yaklaşık 127 kilometre uzunluğundaki İstanbul Kuzey Demiryolu Geçişi Projesi kapsamında mevcut altyapıdan bağımsız, çift hatlı yeni bir demiryolu hattı inşa edilecek.
Asya yakasında Çayırova İstasyonu çevresinden başlayacak hat, Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden Avrupa yakasındaki Çatalca İstasyonu’na ulaşacak.
Proje kapsamında hattın tam elektriklendirilmesi ve ileri teknoloji sinyalizasyon sistemleriyle donatılması da planlanıyor.
Güzergah; Sabiha Gökçen Havalimanı, Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve İstanbul Havalimanı üzerinden ilerleyerek Çatalca’da, yapımı süren Halkalı-Çerkezköy Hızlı Tren Hattı’na entegre olacak.
44 tünel ve 42 köprü inşa edilecek
Proje yalnızca yeni bir demiryolu hattı değil, aynı zamanda kapsamlı mühendislik yapılarıyla da öne çıkıyor.
Proje kapsamında toplam uzunluğu 59,1 kilometre olan 44 tünel ile 22,4 kilometre uzunluğunda 42 köprü inşa edilecek.
Bu yönüyle hat, İstanbul’un kuzeyinde ulaşım altyapısını güçlendirecek en kapsamlı demiryolu projeleri arasında yer alıyor.
İstanbul ve Kocaeli’de 12 ilçe proje etki alanında
Projenin etki alanı İstanbul ve Kocaeli’de geniş bir güzergahı kapsıyor.
Kocaeli’de Gebze ve Çayırova; İstanbul’un Anadolu yakasında Tuzla, Pendik, Sultanbeyli, Sancaktepe, Çekmeköy ve Beykoz proje etki alanında yer alıyor.
Avrupa yakasında ise Sarıyer, Eyüpsultan, Arnavutköy ve Çatalca hattın etki alanı içinde bulunuyor. Proje kapsamında 2 il, 12 ilçe ve 53 mahalle yer alıyor.
“Kıtalararası yüksek kapasiteli kesintisiz demiryolunu tesis etmiş olacağız”
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, İstanbul Kuzey Demiryolu Projesi’nin Asya ile Avrupa arasındaki demiryolu bağlantısına sağlayacağı katkıya dikkati çekerek şu değerlendirmede bulundu:
“Avrupa ve Asya kıtalarını bir kez daha bir birine bağlıyoruz. Uluslararası yük ve yolcu taşımacılığının doğrudan hizmetine sunulacak olan bu çift hat elektrikli demir yolu ile kıtalararası yüksek kapasiteli kesintisiz demiryolunu da tesis etmiş olacağız.”
İhale ilanı Resmi Gazete’de yayımlandı
Projede yapım sürecine ilişkin somut adımlardan biri de ihale ilanıyla atıldı.
Kuzey Çevre Demiryolu Projesi kapsamında yapım ve danışmanlık hizmetlerine yönelik ihale ilanı 27 Şubat tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı.
Bakan Uraloğlu, ihale sürecinin ardından sahaya inilmesinin hedeflendiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“İhale sürecinin ardından bu yıl içerisinde yer teslimini gerçekleştirerek çalışmalara başlamayı hedefliyoruz.”
AB’den finansman niyet beyanı
Projeye yönelik uluslararası finansman sürecinde Avrupa Birliği cephesinden de önemli bir adım geldi.
Avrupa Yatırım Bankasının İstanbul Kuzey Demiryolu Geçişi Projesi’ne finansman katkısı sağlamasına yönelik niyet beyanında bulunmasıyla süreç yeni bir aşamaya taşındı.
Bakan Uraloğlu, Brüksel’deki temasları kapsamında yapılan belge değişimine ilişkin şu ifadeyi kullandı:
“Avrupa Yatırım Bankası'nın İstanbul Kuzey Demiryolu Geçişi Projesi'ne finansman katkısı sağlamasına yönelik niyet beyanında bulunduk.”
AB Komisyonunun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos da Türkiye’nin bağlantısallık alanındaki rolüne dikkati çekerek, “Türkiye, Orta Doğu ve Asya'ya yönelik Avrupa'nın bağlantılarını güçlendirme ve çeşitlendirme çabalarımızda kilit bir ortaktır.” değerlendirmesinde bulundu.
6,75 milyar dolarlık finansman
Proje için uluslararası finans kuruluşlarıyla toplam 6,75 milyar dolarlık finansman konusunda ön mutabakata varıldı.
Dünya Bankası, Asya Altyapı Yatırım Bankası, Asya Kalkınma Bankası, İslam Kalkınma Bankası, OPEC Uluslararası Kalkınma Fonu ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankasının finansman sürecinde yer alması öngörülüyor.
Bakan Uraloğlu, finansman paketinin kapsamına ilişkin şu bilgileri paylaştı:
“6 uluslararası finans kuruluşu ile ön mutabakata vardık. Bu kapsamda kuruluşlar, projemize toplam 6,75 milyar dolar finansman sağlayacak. Böylece Gebze-Sabiha Gökçen Havalimanı-Yavuz Sultan Selim Köprüsü-İstanbul Havalimanı-Çatalca güzergahını kapsayan Kuzey Çevre Demiryolu Projesi, Türkiye’nin en büyük dış finansmanlı demiryolu projesi olacak.”
İki havalimanı raylı sistemle bağlanacak
Projenin tamamlanmasıyla İstanbul Havalimanı ile Sabiha Gökçen Havalimanı ilk kez doğrudan demiryoluyla birbirine bağlanacak.
Bu bağlantı, İstanbul’un iki büyük havalimanı arasında yeni bir raylı sistem aksı oluştururken, havalimanlarının ulusal demiryolu ağıyla entegrasyonunu da güçlendirecek.
Bakan Uraloğlu, hattın güzergahı, havalimanı bağlantısı ve Marmaray üzerindeki yükü azaltmasına ilişkin şu sözlerle bilgi verdi:
“Proje Marmaray hattının Çayırova kesiminden başlayacak, Sabiha Gökçen Havalimanı, Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve İstanbul Havalimanı üzerinden Çatalca’ya bağlanacak. Hat Çatalca’da şu an yapım çalışmalarına hızla devam ettiğimiz Halkalı-Çerkezköy Hızlı Tren Hattı’na entegre olacak. Bu hat sayesinde Marmaray üzerindeki yük ve yolcu taşımacılığı rahatlayacak, İstanbul Havalimanı ile Sabiha Gökçen Havalimanı ilk kez doğrudan demiryolu ile birbirine bağlanacak.”
“Lojistikte yeni bir dönem başlayacak”
Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden geçecek demiryolu hattı, Türkiye’nin Asya ile Avrupa arasındaki demiryolu taşımacılığında kapasitesini artıracak.
Bakan Uraloğlu, hattın yük ve yolcu taşımacılığına sağlayacağı katkıya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
“Lojistikte yeni bir dönem başlayacak. Hattın tamamlanmasıyla yılda 33 milyon yolcu ve 30 milyon ton yük taşınacağını öngörüyoruz.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan İstanbul’un raylı sistemlerine vurgu
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da İstanbul’da hizmete alınan metro yatırımları üzerinden kentin raylı sistem altyapısına dikkati çekti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Halkalı-İstanbul Havalimanı Metro Hattı Açılış Töreni’nde, İstanbul’un demir ağlarla örüldüğünü belirterek şu ifadeleri kullandı:
“16 milyon nüfusu, yıllık 20 milyona yaklaşan ziyaretçisiyle dünyanın en büyük metropollerinden biri olan şehrimizi demir ağlarla ilmek ilmek örüyoruz.”
Erdoğan’ın bu açıklaması, İstanbul’da raylı sistem yatırımlarının kent içi ulaşımda öncelikli başlıklardan biri olduğunu ortaya koyuyor.
“Dev bir ulaşım altyapısına sahibiz”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kabine Toplantısı’nın ardından yaptığı açıklamada ise Türkiye’nin son yıllarda ulaştırma altyapısında önemli yatırımlara imza attığını belirtti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, ulaşım yatırımlarına ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
“Bugün ise ülkemizin doğusundan batısına, kuzeyinden güneyine uzanan dev bir ulaşım altyapısına sahibiz. 'Yol medeniyettir' şiarıyla son 23 yılda ülkemizin ulaşım altyapısına devasa nitelikte yatırımlar yaptık. Kara yollarında 206 milyar dolar, demir yollarında 80 milyar dolar, hava yollarında 35,5 milyar dolar tutarında yatırıma imza attık.”
İstanbul Kuzey Demiryolu Geçişi Projesi de hem İstanbul’un raylı sistem kapasitesini hem de Türkiye’nin kıtalararası demiryolu ve lojistik bağlantılarını güçlendirecek yatırımlar arasında yer alıyor.
Orta Koridor’da kapasite artırılacak
İstanbul Kuzey Demiryolu Geçişi Projesi ile Türkiye’nin Orta Koridor üzerindeki bölgesel lojistik üs konumunun güçlendirilmesi ve artan yük ile yolcu taşımacılığı talebinin karşılanması hedefleniyor. Hattın tamamlanmasıyla İstanbul’un kuzeyinde yeni bir demiryolu koridoru oluşturulacak, Marmaray üzerindeki yükün azaltılması sağlanacak ve Türkiye’nin kıtalararası demiryolu bağlantıları güçlendirilerek ülke genelindeki lojistik verimliliğin artırılması amaçlanacak.
