Hong Kong Bilim ve Teknoloji Üniversitesinden bilim insanları, araştırma kapsamında İngiltere "Biobank" projesine kaydolan yaklaşık 65 bin kişinin profillerini inceledi.
Araştırmacılar, İngiltere’de İkinci Dünya Savaşı döneminde uygulanan şeker kısıtlamasının sona ermesinin ardından tüketimde yaşanan hızlı artışı, yaşamın erken dönemindeki şeker tüketiminin uzun vadeli etkilerini incelemek amacıyla doğal deney olarak değerlendirdi.
Araştırmada, kısıtlama döneminde anne karnında bulunan veya yaşamının ilk yıllarını geçiren kişilerle uygulamanın kaldırılmasının ardından doğanların sağlık verileri karşılaştırıldı. Böylece yaşamın erken döneminde farklı miktarlarda şekere maruz kalan grupların ilerleyen yaşlardaki beyin sağlığı ve bunama riski incelendi.
Bunama riski yüzde 23 daha düşük çıktı
Araştırmacılar, sağlık kayıtları üzerinden katılımcılardan hangilerine 55 ila 70 yaşları arasında bunama teşhisi konulduğunu belirledi.
Anne karnında ve yaşamlarının ilk yılında şeker kısıtlamasına maruz kalan 15 bin 25 kişiden 388’ine bunama teşhisi konuldu.
Anne karnından iki yaşına kadar şeker kısıtlamasına maruz kalan 15 bin 256 kişiden 456’sında bunama tespit edildi.
Şeker kısıtlamasının kaldırılmasından sonra doğan 23 bin 774 kişiden ise 504’ünde bunama görüldü.
Anne karnından iki yaşına kadar şeker kısıtlamasına maruz kalanlarda bunama riskinin yüzde 23 daha düşük olduğu belirlendi. Bunama gelişen kişilerde hastalık ortalama iki buçuk yıl daha geç teşhis edildi.
Araştırmacılar, risk hesaplamalarını yaparken yaş, cinsiyet, sosyoekonomik durum, yüksek tansiyon ve diyabet gibi bunama riskini etkileyebilecek faktörleri de dikkate aldı.
“Beyin sağlığı için kalıcı faydalar sağlayabilir”
Araştırmacı Jiazhen Zheng, yaşamın erken dönemindeki şeker tüketiminin sınırlandırılmasıyla bunama riski arasında belirlenen bağlantının uzun vadeli etkilerine işaret ederek, “Bulgularımız, yaşamın en erken dönemlerinde şeker tüketimini sınırlamanın beyin sağlığı için kalıcı faydalar sağlayabileceğini gösteriyor.” değerlendirmesini yaptı.
Çalışmanın sonuçları “Neurology” dergisinde yayımlandı.
Meyvedeki doğal şeker ile eklenmiş şeker aynı değil
Araştırmada söz konusu edilen şeker kısıtlaması, çocukların meyve, sebze ve süt gibi gıdalarda doğal olarak bulunan şekeri tamamen tüketmemesi gerektiği anlamına gelmiyor.
Uzmanların sınırlandırılmasını önerdiği eklenmiş şeker, yiyecek ve içeceklerin hazırlanması sırasında ürünlere ilave edilen şeker, şurup ve benzeri tatlandırıcıları ifade ediyor. Şekerli içecekler, aromalı yoğurtlar, bisküviler, kekler ve bazı paketli bebek atıştırmalıkları bu kapsamda değerlendirilebiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), iki yaşından küçük çocuklara şekerle tatlandırılmış içecek verilmemesini öneriyor. Farklı beslenme rehberlerinde de 24 aydan küçük çocukların eklenmiş şeker tüketmemesi gerektiği belirtiliyor.
Lif, vitamin ve mineral içeren meyve ve sebzeler ise dengeli beslenmenin önemli bir parçası olmayı sürdürüyor.
