7-8 Temmuz’da düzenlenecek 36. NATO Liderler Zirvesi’nde, NATO’nun 32 üyesinin devlet ve hükümet başkanlarının yanı sıra ittifakın Asya-Pasifik ve Körfez’deki ortak ülkelerinden üst düzey temsilcilerin de Türkiye’ye gelmesi bekleniyor. Türkiye böylece 2004 İstanbul Zirvesi’nin ardından ikinci kez NATO liderlerini ağırlayacak.
Küresel gerilimlerin arttığı kritik bir dönemde gerçekleştirilecek zirve, gündem başlıklarının yanı sıra Ankara’daki programa yönelik dikkat çekici katılım ilgisiyle de öne çıkıyor. ABD Başkanı Trump’ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a yönelik mesajları, Çekya’da zirveye katılım üzerinden yaşanan siyasi kriz ve İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’in eşi Begona Gomez’in Ankara’ya gelebilmek için mahkemeye başvurması bu ilginin en çarpıcı örnekleri arasında yer alıyor.
Trump: “Erdoğan’a duyduğum saygıdan dolayı NATO Zirvesi’ne katılacağım”
ABD Başkanı Donald Trump, Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi’ne Cumhurbaşkanı Erdoğan’a duyduğu saygı nedeniyle katılacağını söyledi. Londra merkezli Middle East Eye’ın haberine göre Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a “Sen olmasan zirveye katılmazdım.” mesajını verdi.
Trump’ın 1000 kişiden fazla bir heyetle Ankara’ya gelmesi beklenirken, iki liderin baş başa ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirmesi de planlanıyor.
Çekya’da “Ankara’daki zirveye kim gidecek?” krizi
Çekya’da, Ankara’daki zirvede ülkeyi kimin temsil edeceğine dair dikkat çekici bir siyasi ve hukuki çekişme yaşandı. Çünkü hem başbakan hem de cumhurbaşkanı Ankara ziyareti için oldukça istekliydi.
Başbakan Babis liderliğindeki hükümet, ülkenin NATO Zirvesi’ndeki heyetine yalnızca hükümetin başkanlık etmesi gerektiğini savunarak Cumhurbaşkanı Pavel’i heyet başkanı olarak görevlendirmedi. Karara karşı çıkan Pavel, anayasal yetkilerinin ihlal edildiğini belirterek konuyu Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı.
Mahkeme, Cumhurbaşkanı Pavel lehine karar verirken, Başbakan Babis de geri adım atmadı. Böylece iki isim de Ankara’ya gitme hazırlığı yaparken, ülkeyi zirvede fiilen kimin temsil edeceği tartışması sürüyor.
İspanya Başbakanı Sanchez’in eşinden mahkemeye “Ankara” başvurusu
Ankara’daki NATO Zirvesi, İspanya’da da yargı gündemine taşındı. Hakkındaki yargı süreci kapsamında pasaportuna geçici olarak el konulan, Başbakan Pedro Sanchez'in eşi Begona Gomez, 7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi'nde Sanchez'e eşlik edebilmek için mahkemeden özel izin talep etti.
İspanyol basınına göre Gomez, zirveye Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın davetiyle katılacağını ve İspanyol resmi heyetinin bir parçası olacağını bildirdi.
Dünya basınının gözü Ankara’da
Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek zirveye dünya liderlerinin yanı sıra uluslararası basın kuruluşları da yoğun ilgi gösteriyor. Zirveye günler kala yayımlanan haber ve analizlerde “Ankara Zirvesi” vurgusu öne çıkarken, Türkiye’nin NATO içindeki stratejik konumu ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın artan diplomatik ağırlığı da dikkat çeken başlıklar arasında yer alıyor.
Reuters, zirve öncesinde Avrupa ülkelerinin NATO savunma planlarında ABD’nin azalttığı katkılardan doğan boşlukların büyük bölümünü doldurduğunu yazdı. Haberde Ankara’daki zirve, ittifak içinde Avrupa’nın daha fazla sorumluluk üstlendiği yeni dönemin önemli eşiklerinden biri olarak öne çıktı.
Wall Street Journal ise zirve öncesindeki analizinde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın NATO içindeki konumuna odaklandı. Gazete, ABD Başkanı Trump ile Erdoğan arasındaki yakın ilişkiye dikkat çekerken Türkiye’nin Ukrayna, İran ve Gazze gibi kriz başlıklarındaki rolünün Ankara’nın ittifak içindeki stratejik ağırlığını artırdığını yazdı.
Londra merkezli Middle East Eye, Trump’ın Ankara Zirvesi’ne katılım kararını doğrudan Erdoğan faktörü üzerinden ele aldı. Haberde Trump’ın Erdoğan’a, “Sen olmasan zirveye katılmazdım” mesajını verdiği aktarıldı.
Carnegie Endowment tarafından yayımlanan “Ankara Zirvesi öncesinde NATO’nun havası değişti” başlıklı analizde ise Avrupa’daki müttefiklerin artık yalnızca Trump’ı ikna etmeye odaklanmadığı, ABD’nin ağırlığının azaldığı ve Avrupa’nın daha fazla sorumluluk üstlendiği bir ittifak yapısına geçişin tartışıldığı belirtildi.
Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung’un da zirveye katılacağını duyuran Reuters, Seul yönetiminin Ankara’daki temasları NATO ülkeleriyle savunma sanayii iş birliğini geliştirmek için önemli bir fırsat olarak gördüğünü aktardı. Haberde Japonya, Yeni Zelanda ve Avustralya gibi Hint-Pasifik ortaklarının da zirve sürecindeki rolüne dikkat çekildi.
Uluslararası basına yansıyan haber ve analizler, Ankara Zirvesi’nin yalnızca NATO’nun güvenlik gündeminin ele alınacağı bir toplantı olmadığını; ABD-Avrupa ilişkilerinden savunma sanayii iş birliklerine, Hint-Pasifik ortaklıklarından Türkiye’nin artan diplomatik ağırlığına kadar çok sayıda başlığın kesişim noktası haline geldiğini ortaya koyuyor.
