Dünya genelinde “modern kölelik” olarak da tanımlanan insan ticareti, kişilerin rızaları dışında sömürü amacıyla alıkonulması, taşınması, satılması ya da çalıştırılması şeklinde gerçekleşmeye devam ediyor. Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisinin (UNODC) 2024 Küresel İnsan Ticareti Raporu, küresel ölçekte suçun boyutlarının giderek büyüdüğünü ortaya koydu.
AA muhabirinin, 30 Temmuz Dünya İnsan Ticaretiyle Mücadele Günü dolayısıyla rapordan derlediği bilgilere göre, dünya genelinde 40 milyondan fazla insanın insan ticaretinin mağduru olduğu tahmin ediliyor. Hemen her ülke, kaynak, transit veya hedef ülke olarak bu suçtan etkileniyor.
İnsan ticareti son üç yılda yüzde 25 arttı
Rapora göre, 2019-2022 döneminde tespit edilen insan ticareti vakaları küresel ölçekte yüzde 25 arttı. En yüksek artışın görüldüğü bölgeler Sahra Altı Afrika, Kuzey Amerika ve Batı Avrupa oldu.
Uzmanlar, silahlı çatışmalar, iklim değişikliğine bağlı afetler, ekonomik krizler ve zorunlu göçlerin insanların insan ticaretine karşı kırılganlığını artırdığına dikkat çekiyor.
Mağdurların büyük bölümünü kadınlar ve çocuklar oluşturuyor
UNODC verilerine göre, 2020-2023 döneminde tespit edilen 202 bin 478 insan ticareti mağdurunun yüzde 38’ini çocuklar oluşturdu. Çocuk mağdurların yüzde 22’si kız, yüzde 16’sı ise erkek çocuklardan oluşuyor.
Yetişkin mağdurlar arasında ise kadınlar yüzde 39 ile ilk sırada yer alırken, erkeklerin oranı yüzde 23 olarak kaydedildi.
Kadınlar ve kız çocukları çoğunlukla cinsel istismar amacıyla hedef alınırken, zorla çalıştırma, zorla evlendirme ve suç örgütleri adına suç işlettirme gibi farklı sömürü biçimlerine de maruz kalıyor.
Zorla çalıştırma ilk sırada
Rapora göre insan ticareti mağdurlarının yüzde 42’si zorla çalıştırılmak amacıyla kaçırılıyor.
Bu grupta mağdurların;
- Yüzde 47’sini yetişkin erkekler,
- Yüzde 23’ünü yetişkin kadınlar,
- Yüzde 20’sini erkek çocukları,
- Yüzde 10’unu ise kız çocukları oluşturuyor.
İnsan ticareti mağdurlarının yüzde 36’sı ise cinsel istismar amacıyla sömürülüyor. Bu mağdurların;
- Yüzde 64’ü kadın,
- Yüzde 28’i kız çocuğu,
- Yüzde 3’ü erkek,
- Yüzde 3’ü ise erkek çocuklarından oluşuyor.
Mağdurların önemli bölümü Afrika ülkelerinden
UNODC, 2022 yılında 162 ülkeden insanların 128 farklı ülkeye insan ticareti kapsamında taşındığını belirledi.
Bu mağdurların yüzde 31’ini Afrika ülkelerinin vatandaşları oluşturdu.
Raporda, Afrika ülkelerinde insan ticaretiyle mücadeleye yönelik çeşitli adımlar atılmasına rağmen mevcut önlemlerin yetersiz kaldığı değerlendirmesi yer aldı.
İnsan ticaretinde organize suç örgütleri öne çıkıyor
Raporda incelenen 942 mahkeme dosyası kapsamında değerlendirilen 3 bin 121 şüphelinin yüzde 74’ünün organize suç grupları veya suç şebekeleri içinde faaliyet yürüttüğü tespit edildi. Organize yapı dışında hareket eden faillerin oranı ise yüzde 26 olarak kaydedildi.
İnsan ticareti suçunu işleyenlerin cinsiyet dağılımında ise faillerin yüzde 70’ini erkekler, yüzde 28’ini kadınlar oluşturdu. Bu veriler, insan ticaretinin büyük ölçüde uluslararası organize suç ağları tarafından yürütüldüğünü ortaya koydu.
İnsan ticareti neden küresel bir tehdit?
Uzmanlara göre savaşlar, yoksulluk, ekonomik eşitsizlikler, düzensiz göç, doğal afetler ve iklim değişikliğinin yol açtığı yerinden edilmeler, milyonlarca insanı insan tacirlerinin hedefi haline getiriyor. Özellikle kadınlar ve çocuklar, korunmasız durumları nedeniyle cinsel istismar, zorla çalıştırma, zorla evlendirme ve suç örgütleri tarafından kullanılma riskiyle karşı karşıya bulunuyor.
Birleşmiş Milletler, 30 Temmuz Dünya İnsan Ticaretiyle Mücadele Günü kapsamında ülkeleri mağdurların korunması, suç örgütlerinin etkin şekilde cezalandırılması ve uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi yönünde daha kapsamlı adımlar atmaya çağırıyor.
