Cuma günü İstanbul’da tedavi gördüğü hastanede 77 yaşında hayatını kaybeden Türk sinemasının usta ismi Kadir İnanır, Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde düzenlenen törenle anıldı.
Törene, Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Batuhan Mumcu, Sinema Genel Müdürü Birol Güven, Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Tamer Karadağlı, eski Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ve İBB Başkan Vekili Nuri Aslan’ın yanı sıra sinema, siyaset ve sanat dünyasından çok sayıda isim katıldı.
Tören öncesinde gazetecilere açıklamada bulunan İnanır’ın yeğeni Soner Arıca, büyük bir üzüntü yaşadığını ve yaşananlara inanmakta zorlandığını belirterek şunları söyledi:
"Olamaz böyle bir şey diye düşünüyorum. Çünkü ölüm kelimesini zaten sevmiyorum ama başka bir tarifi yok ya şimdi. Hiç kimseye de yakışmıyor evet ama Kadir dayıma hiç yakışmıyordu. Sadece benim dayım değildi. Tüm ülkenin dayısı, ağabeyi, kardeşiydi. Tabii benim için de sadece dayım değil, aynı zamanda çok hayranlık duyduğum bir sanatçıydı, büyük bir aktördü."
Kısa süre önce annesini de kaybettiğini dile getiren Arıca, ailesi adına zor bir dönemden geçtiklerini ifade ederek şu değerlendirmede bulundu:
"Üzgün ve şaşkınım. Üç gün önce annem, üç gün arayla böyle tuhaf bir süreçten geçiyoruz. Gerçekten çok üzgünüm, şaşkınım. Bence burada onu seven kitlenin özeti var, buraya sığan kadarı var. Bence tüm ülke burada şu anda. Ben öyle hissediyorum. İki gündür bana gelen mesajlardan, yorumlardan anlıyorum ki gerçekten tüm ülke bence şu anda burada. Herkes çok üzgün doğal olarak. Çünkü idoldü, ikondu, çok büyük bir sanatçıdan bahsediyoruz. Bizim aile ilişkilerimiz bir yana, dayım olması bir yana çok çok önemli bir sanatçıdan bahsediyoruz. Her açıdan baktığımda çok zor, her açıdan baktığımda çok karışık."
Sinema yazarı Atilla Dorsay da Yeşilçam’ın Türk sinemasındaki yerine ve Kadir İnanır’ın bu gelenek içindeki önemine dikkati çekerek şöyle konuştu:
"Yeşilçam bir efsaneydi. Nasıl Amerika'da Hollywood varsa burada da Yeşilçam vardı ve Yeşilçam'ın yaptığı filmler insanları koştura koştura sinema salonlarına götürüyorlardı. Bu arada işte Kadir İnanır'ı tanıdık. Çok farklı bir yerdeydi. Bir sürü sanatçı vardı. Ama o çevirdiği 180 kadar filmle, bütün o filmlerle kendisini halkımıza sevdirdi. Bundan sonra artık onun yerine öyle bir adam gelebilir mi bilmiyorum."
“Onun insanlığını hepiniz biliyorsunuz"
Tören, "Kuzeyden Gelen Adam" adlı belgeselden bir bölümün gösterimiyle başladı.
Programda ilk konuşmayı yapan Jülide Kural, İnanır’ın insanlığına, vicdanına ve sanatına ilişkin duygularını şu sözlerle dile getirdi:
"Aslında Kadir İnanır'ı hepiniz tanıyorsunuz. Onun haksızlık karşısında o taşan öfkesini, sevgisini ifade ederken sözcüklere hiç ihtiyaç duymamasını, o yoksulluk, adaletsizlik, eşitsizlik karşısında şahlanan vicdanını, bazen de kalbinin kırılganlığında o gözyaşlarının, nasıl da o güzelin gözlerinin dostu olduğunu, kısacası aslında onun insanlığını hepiniz biliyorsunuz. Belki de hayatı boyunca en büyük heyecanı olan sinemada kendi aktörlüğünü inşa ederken tanık olduğum bir şeydir hep. Dönüp dolaşıp başvurduğu yerdir aslında kalbi, sezgileri ve en önemlisi merakı ve hayata gülümseyerek bakabilme cesareti. Ben onu hep izledim bu süreçlerde ve bu benim için çok büyük bir ayrıcalıktı. Bir aktörün sevdiği mesleğini nasıl inşa ettiğini izlemek benim için çok özel bir deneyimdi. Bir yandan da biliyorsunuz ki Kadir İnanır şöyle bir bakışıyla o seyircisinin yıllarca sürecek olan unutulmazıdır."
“Kadir İnanır gibi bir değeri asla unutmayacağız”
Oyuncu Menderes Samancılar ise usta sanatçının Hekimoğlu Türküsü’nü derlediğini hatırlatarak İnanır’a duyduğu sevgiyi şu ifadelerle anlattı:
"Bundan da övgüyle bahsederdi. Sarılırdık dostça, kocaman bir incir ağacıydı benim için. Sürekli bal gibi incirler veren, bal gibi hayata bakan, barış, kardeşlik, sevgi dolu bir yürek. Kadir İnanır gibi bir değeri asla unutmayacağız."
İnanır’ın yeğeni Levent İnanır da dayısının yıllar önce verdiği bir röportajdaki sözlerini hatırlatarak, "Ben bir gün ölürsem, Türkiye'deki bütün evlerden cenaze kalkacak" dediğini aktardı.
Levent İnanır, usta sanatçının filmleriyle yaşamaya devam edeceğini belirterek şunları kaydetti:
"Yine onun kendi söylemi, ‘Benim bedenim gider ama yaptığım filmler yıllar sonra keyifle izlenecek’ derdi. Keyifle izlenmenin altı şöyle çizilebilir, bütün filmler nitelikli, sosyal yaralara parmak basan, kahramanları içimizden seçen, nitelikli ve kendi oynadığı kadar senaryolarına da dokunduğu işlerdi. O yüzden hepinizde izler bırakacak. Biz de o izlerle yaşamımıza devam edeceğiz. O yüzden ben onunla vedalaşmıyorum. O içimizde yaşayacak, yaşıyor."
Törende Adil Kaya, Ali Gündoğdu, Köksal Holoğlu, Kerim Yıldız, manevi kızı Aslı Kızıltuğ, Baran Seyhan, Nevsal Elevli, Canan Kaftancıoğlu, Ada Cemal, Cemal Kayacı, Sali Turan ve yeğeni Gül Bakar da sahneye çıkarak Kadir İnanır’a ilişkin duygu ve düşüncelerini paylaştı.
Anma programı, törene katılanların usta sanatçının tabutu önünde yaptığı veda ve saygı geçişiyle tamamlandı.
Kadir İnanır, Barbaros Hayrettin Paşa Camisi’nde kılınacak cenaze namazının ardından Ulus Mezarlığı’nda toprağa verilecek.
