İstanbul’da yaz mevsimiyle birlikte artan sıcaklıklar, azalan yağışlar ve yükselen su tüketimi, barajlardaki doluluk oranlarını düşürmeye devam ediyor. İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) verilerine göre, kente su sağlayan barajlardaki doluluk oranı bugün itibarıyla yüzde 56,63 olarak ölçüldü. Uzmanlar, mevcut rezervlerin kısa vadede yeterli olduğunu belirtirken, yağışların beklenen seviyeye ulaşmaması durumunda sonbahar aylarında su kaynakları üzerindeki baskının artabileceğine dikkat çekiyor.
İSKİ verilerine göre, İstanbul’da barajlar 11 Mayıs’ta yüzde 72,05 doluluk oranıyla yılın en yüksek seviyesine ulaşmıştı. Ancak yaz aylarında yağışların azalması, sıcaklıkların yükselmesi ve günlük su tüketiminin artmasıyla birlikte doluluk oranı yaklaşık iki ayda 15 puandan fazla gerileyerek yüzde 56,63 seviyesine indi.
Kentte su sağlayan barajlar arasında en yüksek doluluk oranı yüzde 86,39 ile Elmalı Barajı’nda ölçülürken, onu yüzde 80,03 ile Ömerli ve yüzde 74,30 ile Darlık barajları takip etti. Terkos Barajı’nın doluluk oranı yüzde 47,08, Alibey Barajı’nın yüzde 54,71, Büyükçekmece Barajı’nın yüzde 40,49 olarak kaydedildi. Su seviyesinin en düşük olduğu barajlar ise yüzde 27,21 ile Pabuçdere, yüzde 31,36 ile Istrancalar, yüzde 31,61 ile Kazandere ve yüzde 33,33 ile Sazlıdere oldu.
İstanbul’a su sağlayan baraj ve göletlerin toplam depolama kapasitesi 868 milyon 683 bin metreküp olarak hesaplanırken, mevcut su miktarı 491 milyon 460 bin metreküp seviyesinde bulunuyor. Barajlardaki rezervin yanı sıra Melen ve Yeşilçay sistemleri de kentin su ihtiyacının karşılanmasında önemli rol oynuyor. Bu kapsamda yıl başından bu yana söz konusu iki kaynaktan İstanbul’a toplam 462,52 milyon metreküp su verildi.
İSKİ’nin geçmiş yıllara ait verileri de baraj doluluk oranlarının yıllara göre önemli değişiklikler gösterdiğini ortaya koyuyor. Aynı dönemde doluluk oranı 2016’da yüzde 64,43, 2017’de yüzde 72,97, 2018’de yüzde 73,62, 2019’da yüzde 70,39, 2020’de yüzde 59,25, 2021’de yüzde 69,17, 2022’de yüzde 68,63, 2023’te kuraklığın etkisiyle yüzde 39,07, 2024’te yüzde 60,63 ve 2025’te yüzde 56,24 olarak kayıtlara geçti. Bu veriler, barajlardaki su seviyesinin özellikle yağış rejimine bağlı olarak yıldan yıla önemli farklılıklar gösterebildiğini ortaya koyuyor.
“Yaklaşık 5 aylık su rezervimiz bulunuyor”
İstanbul Aydın Üniversitesi Dr. Öğretim Üyesi ve Meteoroloji Mühendisi Güven Özdemir, mevcut doluluk oranının mevsim şartları dikkate alındığında ortalama seviyelerde olduğunu ancak yaz aylarında su seviyesindeki düşüşün doğal bir süreç olarak devam ettiğini söyledi.
Özdemir, İstanbul’un su kaynaklarının yalnızca barajlardan ibaret olmadığını belirterek, Melen ve Yeşilçay sistemlerinin de kentin su ihtiyacının karşılanmasına önemli katkı sunduğunu ifade etti.
Barajlardaki mevcut rezervin olası senaryolar açısından değerlendirildiğini aktaran Özdemir, “Barajlara hiç su girmezse, Melen ve Yeşilçay’dan almazsak 154 günlük suyumuz var. Yani bu da hemen hemen 5 aya tekabül ediyor.” dedi.
İstanbul’a saniyede yaklaşık 37 bin litre su girişi olduğunu dile getiren Özdemir, günlük su tüketiminin ise mevsimsel koşullara bağlı olarak 3,2 ila 3,8 milyon metreküp arasında değiştiğini belirtti.
Sonbahar yağışları belirleyici olacak
Uzmanlara göre, mevcut doluluk oranı kısa vadede İstanbul için alarm verici bir tablo oluşturmuyor. Ancak yaz aylarında sıcaklıkların yüksek seyretmesi ve yağışların mevsim normallerinin altında kalması halinde barajlardaki su seviyesindeki düşüşün sürmesi bekleniyor.
Özellikle sonbahar yağışlarının yetersiz gerçekleşmesi durumunda su kaynaklarının yeniden dolmasının zorlaşabileceğine işaret eden uzmanlar, bu durumun su arzı üzerinde baskı oluşturabileceğini ifade ediyor.
Uzmanlar, su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi açısından hem bireysel hem de kurumsal ölçekte tasarruf tedbirlerinin önem taşıdığına vurgu yaparak, gereksiz su tüketiminden kaçınılmasının ve mevcut kaynakların verimli kullanılmasının olası risklerin azaltılmasına katkı sağlayacağını belirtiyor.
