Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kazakistan temasları kapsamında düzenlenen “Türkiye-Kazakistan İş Forumu’nda” iş dünyası temsilcilerine hitap etti. Erdoğan, konuşmasında iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın ekonomik iş birlikleriyle daha da derinleştiğini vurguladı.
“İş dünyamızın katkıları ilişkilerimizi daha ileri taşıyor”
Konuşmasının başlangıcında katılımcılara hitap eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, iş dünyasının iki ülke ilişkilerindeki rolüne dikkati çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Sayın Cumhurbaşkanı, aziz kardeşim, değerli Bakanlar, iş dünyamızın kıymetli temsilcileri; sizleri en kalbi duygularımla, saygıyla, muhabbetle selamlıyorum. Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyimizin altıncı toplantısı vesilesiyle, ata yurdumuz Kazakistan’da iş dünyamızın siz değerli temsilcileriyle bir araya gelmekten büyük bir memnuniyet duyuyorum. Değerli kardeşim Sayın Tokayev’e, iş insanlarımızın meselelerine gösterdiği yakın ilgi için bir kez de sizlerin huzurunda teşekkür ediyorum.”
Kazakistan halkına tebrik mesajı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kazakistan’da kutlanan “Vatan Savunucuları Günü ve Zafer Bayramı” dolayısıyla Kazak halkını tebrik ederken, ülkede yürütülen reform sürecine de değindi.
Erdoğan, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’in liderliğinde hayata geçirilen reformların önemine işaret ederek şunları kaydetti:
“Sözlerimin başında, geçtiğimiz günlerde idrak edilen “Vatan Savunucuları Günü ve Zafer Bayramı” münasebetiyle kardeş Kazak halkını en içten dileklerimle tebrik ediyorum. Sayın Tokayev’in liderliğinde yürütülen reform programının, Kazakistan’ın şahlanışının itici gücü olduğunu görüyoruz. Bu noktada, 15 Mart’ta gerçekleştirilen referandumla kabul edilen yeni anayasanın kardeş Kazak halkı için hayırlara vesile olmasını diliyorum.”
“Kazakistan’ın en yakın destekçisi olmaya devam edeceğiz”
Türkiye’nin Kazakistan’ın bağımsızlık sürecinden bu yana yanında olduğunu vurgulayan Erdoğan, stratejik iş birliğini güçlendirecek yeni anlaşmaların imzalandığını belirtti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmelerde çok sayıda başlığın ele alındığını ifade ederek şu değerlendirmede bulundu:
“Bağımsızlığının 35. yılını idrak eden Kazakistan’ın her daim en yakın destekçisi olacağımızı bir kez daha vurgulamak istiyorum. Sabahki görüşmelerimizde ortak gündemimizde olan pek çok konuyu ele aldık; ikili iş birliğimizi güçlendirecek 13 farklı belgeye imza attık. İş forumunun da ülkelerimiz arasında ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesine katkı sağlayacağına inanıyorum.”
“Kazakistan Orta Asya’nın en büyük ekonomisi konumunda”
Kazakistan ekonomisinin son yıllarda dikkat çekici bir büyüme performansı sergilediğini belirten Erdoğan, Türk şirketlerinin ülkedeki yatırımlarının da artarak sürdüğünü söyledi.
İki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin geldiği seviyeye ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:
“Kıymetli katılımcılar, sizlerin değerli katkılarıyla Kazakistan’la ekonomik ilişkilerimizin her geçen gün daha da ileriye gitmesinden bahtiyarız. Kazakistan’ın Sayın Tokayev’in güçlü liderliğinde ekonomi alanında kaydettiği ilerlemeleri büyük bir memnuniyetle takip ediyoruz. 2025 yılında gayrisafi yurt içi hasılası yüzde 6,5 gibi çarpıcı bir büyüme gösteren Kazakistan’da, kişi başına düşen milli gelir 15 bin dolara yaklaştı. Artık karşımızda toplam dış ticaret hacmi 145 milyar doları bulan, Orta Asya’nın en büyük ekonomisine sahip bir Kazakistan vardır. Bu büyümenin de etkisiyle Kazakistan, 2025 yılında Türk dünyası içerisinde de en fazla ticaret gerçekleştirdiğimiz ortağımız olmuştur. 5 bin 500’e yakın şirketimiz; inşaattan finansa, turizmden bilişime 6 milyar dolara ulaşan yatırımlarıyla sadece refahı değil, aynı zamanda kardeşliğimizi de destekliyor.”
“Türk müteahhitleri Kazakistan’da önemli projelere imza attı”
Türk firmalarının Kazakistan genelinde çok sayıda projeyi hayata geçirdiğini kaydeden Erdoğan, müteahhitlik alanındaki iş birliklerine de vurgu yaptı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk şirketlerinin üstlendiği projelere ilişkin şunları söyledi:
“Müteahhitlerimiz ülkenin dört bir yanında değeri 30 milyar dolara varan 500’ü aşkın projeyi üstlendiler. Başarıyla tamamlayıp Kazak halkının hizmetine sundukları eserlerle ülkemizin gurur kaynağı oldular.”
“Ticaret hacminde hedef 15 milyar dolar”
Kazak şirketlerinin Türkiye’deki yatırımlarının arttığını belirten Erdoğan, iki ülke arasındaki ticaret hacminin sürdürülebilir şekilde büyütülmesinin hedeflendiğini ifade etti.
Ekonomik ilişkilerde yeni döneme işaret eden Erdoğan, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Diğer yandan Kazakistan’ın ülkemizdeki yatırımlarının da her geçen gün artmasından ziyadesiyle memnunuz. 750’den fazla Kazak firma, 2 milyar dolara yaklaşan yatırımla Türkiye’de faaliyetlerine devam ediyor. Karşılıklı güvene dayalı güçlü bir ortaklığımız sayesinde ticaret hacmimiz geçtiğimiz yıl sonu itibarıyla 10 milyar dolara yaklaştı. Tabii ki bunlarla yetinmiyoruz; hedefimiz olan 15 milyar dolara sürdürülebilir ve dengeli şekilde ulaşmak için çabalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz. Açıkçası çok daha fazlasını yapabileceğimize, çok daha ileri seviyelere ulaşabileceğimize eminim. Bu minvalde geçtiğimiz ay Astana’da düzenlenen Karma Ekonomik Komisyon toplantısında da kabul ettiğimiz kapsamlı eylem planı, ticaret ve yatırım ilişkilerimize yeni bir soluk getirecektir. Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi toplantımız vesilesiyle bugün imzaladığımız yatırımların karşılıklı korunması ve teşviki anlaşmasının karşılıklı yatırımları daha da teşvik edeceğini düşünüyorum.”
Taşımacılık ve lojistik başlıkları da gündemdeydi
Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmelerde ticaretin kolaylaştırılmasına yönelik taşımacılık ve lojistik konularının da ele alındığını aktardı.
İkili ticarette yeni kolaylıkların gündeme geldiğini belirten Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:
“Bugünkü görüşmelerimizde ayrıca Kazakistan’la elektronik izin sistemine geçilmesi, geçiş belgesi kotalarının artırılması, ikili ve transit taşımaların serbestleştirilmesi gibi ticaretimizi olumlu etkileyecek konuları da ele aldık. İnşallah bu hususlarda önümüzdeki dönemde ilerleme sağlayacağımıza inanıyorum.”
“Yapay zeka ve dijital kalkınma stratejik önem taşıyor”
Küresel ölçekte yaşanan çok boyutlu krizlerin ülkeler arası iş birliğini daha önemli hale getirdiğini söyleyen Erdoğan, yapay zeka ve dijitalleşme alanındaki gelişmelere dikkat çekti.
Türk Devletleri Teşkilatı kapsamında yapılacak zirvenin temasına da değinen Erdoğan, şu değerlendirmede bulundu:
“Değerli dostlar; bölgesel çatışmalar, enerji arz güvenliği, yapay zeka dönüşümü ve tedarik zincirlerindeki kırılmalar gibi çok boyutlu sınamalarla karşı karşıyayız. Bu dinamiğin bir sonucu olarak ülkeler arasında iş birliğinin geliştirilmesi daha da önem kazanmıştır. Cumhurbaşkanı Sayın Tokayev’in vizyoner yaklaşımıyla Kazakistan’ın yapay zeka alanındaki atılımlarını takdirle takip ediyoruz. Yarın Hoca Ahmet Yesevi’nin memleketi Türkistan’da Türk Dünyası Teşkilatı gayriresmi zirvesini gerçekleştireceğiz. Zirvenin ana temasının Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma olarak belirlenmesini çok isabetli ve anlamlı bulduğumuzu ifade etmek istiyorum.”
Enerji ve kritik madenlerde iş birliği mesajı
Konuşmasının son bölümünde enerji arz güvenliği ve kritik madenler alanındaki iş birliği imkanlarına işaret eden Erdoğan, Türkiye’nin enerji çeşitliliği konusunda önemli adımlar attığını söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, enerji alanındaki değerlendirmelerini şu sözlerle devam ettirdi:
“Enerji bahsinde; hidrokarbon alanlarının işletilmesinden nakliyesine, kritik madenlerin keşfine kadar geniş bir yelpazede iş birliği fırsatlarını da bugün aziz kardeşimle istişare ettik. Türkiye olarak yıllar öncesinden kaynak çeşitliliğini sağlamak suretiyle enerji arz güvenliğini temin etmiş bir ülkeyiz.”
Savunma sanayii ve Orta Koridor vurgusu
Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasının devamında enerji güvenliği, savunma sanayii alanındaki ortak projeler ve Orta Koridor’un stratejik önemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Türkiye’nin enerji arz güvenliği konusunda attığı adımların bölgesel iş birliklerini güçlendirdiğini belirten Erdoğan, Kazakistan’la bu alandaki koordinasyonun artırılmasının hedeflendiğini ifade ederek şu açıklamalarda bulundu:
“Kazakistan’dan daha fazla miktarda petrolü ülkemiz üzerinden dünya pazarlarına ulaştırmayı arzu ediyoruz. Önemli atılım gösterdiğimiz savunma sanayii alanında Kazakistan’la geçmişe dayalı çok iyi bir iş birliğimiz var. Bugün kıymetli kardeşimle birlikte ortak üretim dahil yeni projelerle bu alandaki iş birliğimizi daha da ilerletme noktasında irademizi teyit ettik.”
“Orta Koridor’un ihyası için çalışmalar sürüyor”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, ulaştırma, lojistik ve dijital altyapı alanlarında yürütülen çalışmaların Avrasya bölgesinin ekonomik rekabet gücünü artıracağını söyledi.
Bölgesel bağlantısallığın güçlendirilmesine yönelik hedeflere dikkati çeken Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:
“Demir yolu bağlantılarımızı, liman altyapımızı ve dijital gümrük sistemlerimizi entegre ederek Hazar geçişli Orta Koridor’un ihyası için çalışıyoruz. Ülkelerimizi birbirlerine yakınlaştırırken aynı zamanda küresel ekonomide Avrasya bölgesini daha rekabetçi bir konuma ulaştırmak hedefimiz olmayı sürdürüyor.”
İş dünyasına “yatırım ve üretim” çağrısı
Türk ve Kazak iş dünyasına seslenen Cumhurbaşkanı Erdoğan, yatırım, üretim ve istihdamın artırılmasının iki ülke ilişkilerinin geleceği açısından kritik önem taşıdığını vurguladı.
Konuşmasında Hoca Ahmet Yesevi’nin sözlerine atıfta bulunan Erdoğan, iş insanlarına şu mesajları verdi:
“Değerli iş insanlarımız, Piri Türkistan Hoca Ahmet Yesevi Hazretleri’nin Divan-ı Hikmet’inden süzülen şu sözü sizlere burada hatırlatmak isterim: ‘Yola çıkan ahir muradına erişir.’ Liderler olarak biz bu yolun üzerinde ayağınıza takılan, elinizi kolunuzu bağlayan hangi engel varsa onlardan kurtulmanız için gerekeni yapmaya devam edeceğiz. Türk-Kazak iş dünyası olarak sizler de çıktığınız yolda sabırla yürümekten vazgeçmeyeceksiniz. Yatırım yapacaksınız, üreteceksiniz, ihraç edeceksiniz, istihdam sağlayacaksınız, iki ülke ekonomisine katkı sunacaksınız. El ele, omuz omuza vereceğiz; hep beraber bıkmadan, usanmadan ve kararlılıkla bu mücadeleyi sürdüreceğiz.”
“İnsana yapılan yatırım en kalıcı yatırımdır”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, ekonomik iş birliklerinin yanı sıra eğitim ve insani kalkınma alanlarında da ortak projelerin önem taşıdığını belirtti.
Türk-Kazak Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi’ne destek çağrısında bulunan Erdoğan, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bizim sizlerden beklentimiz sadece ekonomik değil, insani kazanımları da esas alan projelere öncülük etmenizdir. İnsana yapılan yatırım en büyük, en kalıcı yatırımdır. Ortak geleceğimizin nişanelerinden olan ve kurulduğundan bu yana 100 bin mezun veren Türk-Kazak Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesi’ne desteklerinizi artırmanızı beklediğimizi burada ifade etmek istiyorum.”
Erdoğan’dan Kurban Bayramı mesajı
Konuşmasının sonunda Kazak halkının yaklaşan Kurban Bayramı’nı tebrik eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk şirketlerine duyulan güvene teşekkür etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
“Sözlerime bu düşüncelerle son verirken aziz kardeşim Tokayev’in şahsında Kazak kardeşlerimizin yaklaşmakta olan Kurban Bayramı’nı tebrik ediyorum. Bayramın Kazak halkına, Türk-İslam dünyasına ve tüm insanlığa huzur getirmesini Rabbimden niyaz ediyorum. On yıllardır Türk şirketlerine güvenen Kazak kardeşlerime en kalbi selam ve muhabbetlerimi sunuyor, değerli iş insanlarımıza çalışmalarınızda üstün başarılar diliyorum. Rabbim yolumuzu ve bahtımızı açık etsin. Tekrar görüşmek dileğiyle, kalın sağlıcakla.”
