Katar merkezli Al Jazeera kanalında yayımlanan programda Resul Serdar Ataş’ın sorularını yanıtlayan Fidan, ateşkes görüşmelerinden bölgesel diplomasi trafiğine, ara buluculuk çabalarından müzakere sürecindeki son duruma kadar birçok başlıkta değerlendirmelerde bulundu.
“Tüm dünya ekonomisi ve enerji güvenliği zarar görüyor”
ABD ile İran arasında devam eden ateşkes görüşmelerindeki temel önceliğe dikkati çeken Fidan, diplomatik temasların mevcut çatışma ortamının yeniden alevlenmemesi için sürdürüldüğünü vurgulayarak, “Ateşkesin alternatifi, savaşa geri dönmek ve kimse bu senaryoyu tekrar yaşamak istemiyor. Çünkü şu anda tüm dünya ekonomisi ve enerji güvenliği, bu savaş nedeniyle zarar görüyor.” dedi.
Savaşın müzakere edilmiş bir çözümle sona erdirilmesine yönelik beklentilerin güçlü olduğunu ifade eden Fidan, taraflar arasındaki temasların doğası gereği inişli çıkışlı ilerlediğini belirterek, herkesin diplomatik çözüm arayışına odaklandığını kaydetti.
Müzakerelerde yaşanan son görüş ayrılıklarının sürecin doğal bir parçası olduğuna işaret eden Fidan, temasların kesintiye uğramadan devam edeceğini dile getirdi.
“Yeni, kabul edilebilir bir ifade kullanmak mümkün”
Washington yönetiminin İran tarafından sunulan teklifi kabul etmediğini belirten Fidan, buna karşın diplomatik süreçlerde önerilerin yeniden şekillendirilebildiğini ve tarafların pozisyonlarını gözden geçirebildiğini anlattı.
Müzakere süreçlerinde yeni formüllerin devreye alınabileceğini vurgulayan Fidan, ara bulucuların ve öneri sunan tarafların kendi ifadelerini yeniden değerlendirebildiğini belirterek, “yeni, kabul edilebilir bir ifade” kullanmanın mümkün olduğunu söyledi.
Türkiye’nin diplomatik temasları sürüyor
Türkiye’nin süreçte üstlendiği role ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, Ankara’nın 2010’dan bu yana ara buluculuk girişimlerinde aktif olmaya çalıştığını ifade etti.
Mevcut müzakere trafiğinin Pakistan tarafından etkin şekilde yürütüldüğünü belirten Fidan, Türkiye’nin de bölgesel diplomasi hattında destekleyici rol üstlendiğini kaydetti.
ABD, İran ve bölge ülkeleriyle temas vurgusu
Türkiye’nin Katar başta olmak üzere bölge ülkeleriyle birlikte hareket ettiğini dile getiren Fidan, yürütülen temasların merkezinde Pakistan’ın çabalarına katkı sağlama hedefinin bulunduğunu belirtti.
Diplomatik kanalların eş zamanlı şekilde işletildiğini aktaran Fidan, iki tarafla ve bölge ülkeleriyle iletişimin sürdüğünü ifade etti.
Müzakere süreçlerinde en kritik aşamalardan birinin görüşmelerin tıkanması olduğunu belirten Fidan, bu tür durumlarda yeni çözüm önerilerine ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Tarafların ve ara bulucuların zaman zaman yeni fikir üretmekte zorlandığını anlatan Fidan, bu aşamada dışarıdan güvenilir ortakların devreye girdiğini kaydetti.
Bölge ülkeleri arasında yoğun diplomasi
Taraflarla doğrudan temasların yanı sıra bölge ülkelerinin kendi aralarında da istişare yürüttüğünü belirten Fidan, bu sürecin özellikle bölgesel istikrar açısından önem taşıdığına dikkati çekti.
Bölge ülkelerinin müzakere sürecine destek vermek için yoğun çaba ortaya koyduğunu ifade eden Fidan, zaman zaman bazı küçük gerilimlerin yaşandığını da söyledi.
Son dönemde Birleşik Arap Emirlikleri ve bazı ülkelerin saldırıya uğradığını hatırlatan Fidan, buna rağmen genel tablo itibarıyla ateşkesin sürdüğünü kaydetti.
Bölge ülkeleri arasında anlamlı iletişim ve danışma mekanizmalarının işlediğini vurgulayan Fidan, Mısır ve Ürdün dahil olmak üzere bölgedeki tüm aktörlerin müzakere sürecinin mevcut durumunu değerlendirdiğini ve devam eden diplomatik çabalara nasıl daha fazla katkı sunulabileceğini ele aldığını söyledi.
