Dönüşüm projeleri özel hesabı gelirlerinin elde edilmesi, tahsili ve takibi ile bu hesaba bütçeden aktarılan tutarların dönüşümfaaliyetleri kapsamında yürütülecek hibe veya borç verme programlarında kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar belirlendi.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca hazırlanan "Dönüşüm Projeleri
Özel Hesabı Yönetmeliği", Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında
yayımlandı.
Yönetmelik, Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında
Kanun çerçevesinde hazırlandı.
Yönetmeliğe göre, anlaşma ile tahliye edilen, yıktırılan veya
kamulaştırılan yapıların maliklerinden ve malik olmasalar bile bu
yapılarda kiracı ya da sınırlı ayni hak sahibi olarak en az bir
yıldır ikamet ettiği yahut bunlarda iş yeri bulunduğu tespit
edilenlerden konutunu ve iş yerini kendi imkanları ile yapmak veya
edinmek isteyenlere Bakanlıkça özel hesaptan kredi
verilebilecek.
Kullandırılacak kredilerin azami tutarları ile kredinin tahsis
öncelikleri, özel hesabın finansman durumu, proje büyüklüğü, inşaat
maliyetleri, inşaatların bulunduğu bölgeler dikkate alınarak
Bakanlıkça her yıl belirlenerek ilan edilecek. Talep edilmesi
halinde, Bakanlıkça belirlenen tutarların altında da kredi
açılabilecek.
- KREDİ BAŞVURULARI VE KULLANDIRILMASI
Özel hesaptan kredi kullanmak isteyenler, bulundukları yerdeki
Çevre ve Şehircilik il müdürlüklerine başvuracak. İncelenen kredi
başvurularından uygun görülenler onaylanmak üzere Bakanlığa
gönderilecek. Onaylanan kredi karşılığında Bakanlıkça belirlenen
tutarda teminat alınacak.
Kredi kullananlar ile Bakanlık arasında kredi sözleşmesi
düzenlenecek. Bu sözleşmelerde borçluların gayrimenkullerinin tapu
kayıtlarına ve bağımsız bölümlere ait bilgilere, kredi ile geri
ödeme şartları ve diğer hususlara yer verilecek. Kredi borcuna
karşılık olarak gerekli ipotek tesis ve tescil işlemleri
yapılacak.
Konutunu veya iş yerini kendi imkanları ile yapmak isteyenlere
açılan kredinin yüzde 25'i peşin, geri kalanı ise inşaatın ilerleme
oranı dikkate alınarak 3 eşit taksitte hak sahibinin hesabına
aktarılacak.
Konutunu ya da iş yerini kendi edinmek isteyenlere açılan kredinin
tamamı, kredi sözleşmesine istinaden gerekli ipotek tesis ve tescil
işlemlerinin yapılmasını müteakip hak sahibinin hesabına
yatırılacak.
- YIKIM KREDİLERİ
Riskli alanda yer alan veya riskli olduğu tespit edilen yapılar
için, Bakanlıkça özel hesaptan yıkım kredisi verilebilecek.
Bu kredinin tutarı her yıl Bakanlık tarafından yayımlanan Mimarlık
ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı
Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ uyarınca belirlenecek
yapı yaklaşık maliyetinin yüzde 1'ini, tebliğde öngörülmeyen yapı
sınıfları için ise yapı keşif bedelinin yüzde 1’ini
geçemeyecek.
Kredi tutarının hak sahibinin hesabına aktarıldığı tarihten
itibaren bir ay içerisinde yıkım işlemi yaptırılarak enkazının
kaldırılması ve Bakanlığa bilgi verilmesi zorunlu olacak.
- KREDİ GERİ ÖDEMELERİ
Krediyi ödeme dönemi süresince güncelleme metodu uygulanacak. Kredi
geri ödemelerinde brüt inşaat alanı 101 metrekareye kadar olan
konutlar için açılan kredilerde aynen, brüt inşaat alanı 101-150
metrekare konutlar ile 50 metrekare iş yerleri için açılan
kredilerde yüzde 10 artırılarak, brüt inşaat alanı 150 metrekareden
büyük konutlar ile 50 metrekareden büyük iş yerleri için açılan
kredilerde yüzde 20 artırılarak uygulanacak.
Geri ödemeler, kredi taksitinin ait olduğu ayın ilk iş günü ile son
iş günü arasında yapılacak.
Kredi geri ödemeleri, brüt inşaat alanı 100 metrekareye kadar
konutlar için 120 aya, 101-150 metrekare konutlar için 84 aya, 150
metrekareden büyük konutlar için 60 aya, 50 metrekareye kadar iş
yerleri için 48 aya, 50 metrekareden büyük iş yerleri için 36 aya
kadar taksitlendirilebilecek.
Geri ödemelerde ilk taksit, kredi sözleşmesinin imzalandığı tarihi
takip eden ay içerisinde ödenecek. Kredi borcu en fazla 24 ay
taksitlendirilebilecek.
Bakanlık, kredilerin amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını her
aşamada denetleyebilecek ve denetletebilecek. Uygulamada bir
noksanlık tespit edilmesi halinde Bakanlıkça belirlenen sürede
bunların giderilmesi istenecek. Noksanlıkların ortadan
kaldırılmaması durumunda Bakanlık kredi işlemlerini durdurmaya veya
verilmiş kredilerden doğan alacağının tamamını muaccel hale
getirmeye yetkili olacak.
Kredi kullanılarak edinilen konut veya iş yerinin bir başkası
tarafından devir ya da satın alınabilmesi için kredi borcunun
kapatılması gerekecek.
- SİGORTA ZORUNLU
Yönetmelik çerçevesinde kredi kullananlarca zorunlu deprem
sigortası ve tüm riskleri içeren konut ve iş yeri sigortası, konut
ve iş yerleri inşaatları için inşaatların devamı süresince tüm
riskleri içeren ilgili inşaat sigortası yaptırılacak. İnşaat, konut
veya iş yerine dönüştükten sonra kredi borcu süresince zorunlu
deprem sigortası ile tüm riskleri içeren konut ve iş yeri sigortası
yaptırılması zorunlu olacak.
Yıkım kredileri için yıktırılan yapıdan dolayı üçüncü şahıslara
karşı mali mesuliyet sigortası yaptırılacak. Kredi kullananların,
sözleşmenin imzalanmasından itibaren geri ödeme süresi sonuna kadar
hayat sigortası yaptırması zorunluluğu bulunacak. Sigortalar, yıkım
kredileri hariç olmak üzere kredi borcu bitinceye kadar her yıl
yenilenecek.
- YOKSUL VEYA DAR GELİRLİLERİN
BORÇLANDIRILMASI
Gecekondu Kanunu'na göre yoksul veya dar gelirli kabul edilenlere
tahsis edilecek konut ve iş yerleri, özel hesabın finansman
durumuna göre, Bakanlıkça uygun görülmesi halinde Umumi Hayata
Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak
Yardımlara Dair Kanun'da belirtilen usul ile esaslar uyarınca
borçlandırma suretiyle de verilebilecek.
