Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi, 1 Temmuz 2026 itibarıyla Türkiye genelinde uygulamaya alındı.
Sistemin ikinci aşaması kapsamında 81 ildeki 973 ilçede 2 binin üzerinde DOA iade makinesi vatandaşın kullanımına sunuldu. Plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını iade eden vatandaşlara, ambalaj başına 1 TL teşvik ödemesi yapılacak.
DOA makinelerinin sayısının ilerleyen süreçte artırılması ve mahalle, semt ile köy ölçeğinde yaygınlaştırılması planlanıyor.
Marketler ve işletmeler sisteme dahil oldu
Bugünden itibaren market zincirleri, süpermarketler, bakkallar, büfeler ile otel, restoran ve kafeleri kapsayan HOREKA işletmeleri de DOA sistemine geçiş yaptı.
İşletmeler, DOA logolu içecek ambalajlarını çöpe atmak yerine biriktirerek saha operatörlerine teslim edecek. İşletmelere teslim edilen her ambalaj için 20 kuruş teşvik ödemesi yapılacak.
Pilot uygulamadan ülke geneline
DOA Sisteminin ilk aşaması, Şubat 2025’te Sakarya’da pilot uygulama olarak başlatıldı. Temmuz 2025’te ise “7 Bölge 7 İl” uygulamasıyla sistem farklı illere genişletildi. Pilot dönemde vatandaşlara ambalaj başına 25 kuruş teşvik ödemesi gerçekleştirildi.
1 Temmuz 2026 itibarıyla başlayan ikinci aşamayla sistem ulusal ölçekte uygulanmaya başlandı. Üçüncü aşamada ise makine sayısının artırılmasıyla DOA’nın ülke genelinde günlük yaşamın bir parçası haline getirilmesi hedefleniyor.
İade süreci dijital uygulamayla yürütülecek
Depozito Yönetim Sistemi, cep telefonlarına indirilecek DOA uygulamasıyla entegre çalışacak. Vatandaşlar, uygulama üzerinden QR kod okutarak DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını iade makinelerine bırakabilecek.
İade edilen her ambalaj karşılığında kazanılan 1 TL, uygulamadaki dijital cüzdana aktarılacak. Biriken tutarlar banka hesaplarına transfer edilebilecek, ATM’lerden nakit olarak çekilebilecek veya anlaşmalı iş yerlerinde alışverişlerde kullanılabilecek.
Yıllık 30 milyar liralık ekonomik katkı hedefleniyor
DOA Sistemi ile her yıl 25 milyar içecek ambalajının geri dönüşüme kazandırılması hedefleniyor. Sistem sayesinde Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar liralık katkı sağlanması öngörülüyor.
Ayrıca yerel yönetimlerin atık bertaraf maliyetlerinin azaltılması, düzenli depolama alanlarında tasarruf sağlanması, geri dönüştürülmüş hammaddenin kullanımının artırılmasıyla enerji tüketimi ve karbon emisyonunun düşürülmesi, denizlerdeki plastik kirliliğinin azaltılması, yerli üretimin desteklenmesi ve kayıt dışı üretimin önlenmesi amaçlanıyor.
