Türkiye ile Cezayir arasındaki stratejik ortaklığın derinleştirilmesine yönelik temaslar kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, resmi davete icabet ederek Türkiye’ye gelen Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun’u Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde ağırladı.
Liderler arasındaki baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından iki ülke arasında çeşitli alanları kapsayan 8 iş birliği anlaşması imzalandı. Anlaşma töreni sonrası Erdoğan ile Tebbun ortak basın toplantısı düzenledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmelerde ikili ilişkilerin geliştirilmesi, ekonomik ortaklıkların artırılması ve bölgesel meselelerin kapsamlı şekilde ele alındığını belirtti.
“Kardeşliğimizi daha ileriye taşıyacak kararlar aldık”
Konuşmasının başında Cezayir heyetini Ankara’da ağırlamaktan memnuniyet duyduğunu ifade eden Erdoğan, Türkiye-Cezayir ilişkilerinin stratejik boyutuna dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:
“Sayın Tebbun ve değerli heyetini Ankara’da ağırlamaktan gurur duyuyorum. Hamdolsun bugün kendileri ile beraber kardeşliğimizi daha ileriye taşıyacak kararlar aldık.”
Enerji, tarım ve savunma sanayinde yeni iş birliği mesajı
İki ülke arasındaki ekonomik ve sektörel iş birliğinin daha da genişletileceğini vurgulayan Erdoğan, özellikle Afrika kıtasındaki ortaklık perspektifine işaret etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, çok sayıda sektörde ortak projelerin sürdüğünü belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Afrika kıtasındaki en büyük ortaklarımızdan Cezayir ile iş birliğimizi enerji ve tarım başta olmak üzere birçok konuda pekiştirmeye kararlıyız. Sanayi madencilik, tarım, inşaat ilaç sanayi ve alt yapı çalışmalarında önemli işlere imza atıyor. Yeni iş birliği fırsatlarını görüştük ve önümüzdeki dönemde iş birliklerimizi artıracağız.”
“Ticaret hedefimiz 10 milyar dolar”
Görüşmelerde ekonomik ilişkilerin de önemli başlıklardan biri olduğunu belirten Erdoğan, karşılıklı yatırımların artırılması konusunda mutabık kalındığını söyledi.
İki ülke arasındaki ticaret hacmine ilişkin hedefi açıklayan Erdoğan, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Karşılıklı yatırımlar artacak. Ticaret hedefimiz 10 milyar dolar.”
Savunma sanayi vurgusu
Türkiye ile Cezayir’in bölgesel meselelerde benzer yaklaşımlara sahip olduğunu ifade eden Erdoğan, savunma sanayi alanındaki ortak çalışmaların önemine dikkat çekti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, güvenlik alanındaki iş birliğine ilişkin şu mesajı verdi:
“Cezayir ile benzer yaklaşımlara sahibiz. Savunma sanayi alanında iş birliğimiz bölgemizin güvenliğine katkı sağlayacak.”
Erdoğan’dan bölgesel gerilim ve İsrail mesajı
Ortak basın toplantısında Orta Doğu’daki gelişmelere de değinen Erdoğan, İsrail’in saldırılarının bölgesel istikrara zarar verdiğini söyledi.
Enerji piyasalarındaki dalgalanmaların da çatışma ortamından etkilendiğine işaret eden Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:
“İsrail’in tahrikiyle başlayan bölgemizdeki savaş enerji piyasalarını olumsuz etkilemeye devam ediyor.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, bölgedeki çatışmaların sona ermesi gerektiğini vurgulayarak, Suriye’nin istikrarına ilişkin Türkiye’nin yaklaşımını da şu sözlerle dile getirdi:
“Bölgeyi tehdit eden şiddet sarmalı sona ermeli. Suriye’nin güvenlik ve istikrarının güçlendirilmesine büyük önem atfediyoruz.”
Yenilenebilir enerji, tarım ve madencilikte ortaklık mesajı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye ile Cezayir arasındaki işbirliğinin yalnızca mevcut alanlarla sınırlı kalmayacağını, yeni teknolojilerden tarıma kadar geniş bir perspektifte ortaklıkların geliştirileceğini söyledi.
İki ülkenin stratejik sektörlerde önemli bir potansiyele sahip olduğunu vurgulayan Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:
“Yenilenebilir enerji ve yeni teknolojiler alanlarında da ortaklık imkanlarının değerlendirilmesi gerektiği kanaatindeyiz. Madencilik sektöründeki iş birliği potansiyelini de müşterek yatırımlar ve karşılıklı tecrübe paylaşımı yoluyla hayata geçirmeyi amaçlıyoruz. Günümüzün en kritik konularından biri haline gelen tarım ve gıda güvenliği alanında Cezayir’in tarımsal refahına katkı sağlamaya hazırız. Savunma sanayisi alanında hem ülkelerimizin hem de bölgemizin güvenliğine katkı sağlayacağına inanıyoruz. Aramızdaki kardeşlik bağlarını perçinleyecek kültür merkezlerinin karşılıklı olarak faaliyete geçmesine de büyük önem veriyoruz.”
Erdoğan’dan Filistin ve bölgesel güvenlik vurgusu
Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmelerde bölgesel ve uluslararası gelişmelerin de kapsamlı şekilde ele alındığını belirterek, Türkiye ile Cezayir’in özellikle Filistin meselesinde ortak bir duruş sergilediğini ifade etti.
Erdoğan, iki ülkenin temel meselelerde benzer yaklaşımlara sahip olduğunu belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:
“Cezayir’le Afrika’yı ve bölgemizi ilgilendiren temel meselelerde benzer yaklaşımlara sahip olduğumuzu görmekten memnuniyet duydum. Filistin’de iki devletli çözümün en güçlü savunucuları arasındayız. 15 Kasım 1988’de Filistin devleti kuruluşu, biliyorsunuz, Cezayir’de ilan edildi. Cezayir’in geçtiğimiz 2 yılda Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi üyeliği sırasında Filistin davasına verdiği desteği takdirle karşıladık.”
“İsrail saldırganlığı bölgenin temel güvenlik sorunu”
Orta Doğu’daki gerilime ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, İsrail hükümetinin politikalarının bölgesel istikrarı tehdit ettiğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Gazze, Batı Şeria ve Lübnan’daki gelişmelere işaret ederek şu ifadeleri kullandı:
“Gazze, Batı Şeria ve Lübnan’daki İsrail saldırganlığı, bölgemiz için asıl güvenlik sorununun mevcut hükümetin yayılmacı hukuk ve kural tanımaz politikaları olduğunu bir kez daha göstermiştir.”
Suriye mesajı: “Yeniden inşaya katkılarımız sürecek”
Türkiye’nin bölgesel sahiplenme anlayışı doğrultusunda hareket ettiğini belirten Erdoğan, Suriye’nin güvenlik ve istikrarına verdikleri önemi yineledi.
Erdoğan, bölgesel barışa ilişkin ortak yaklaşımı şu sözlerle anlattı:
“Bölgesel sahiplenme anlayışımız gereğince Suriye’nin güvenlik ve istikrarının güçlendirilmesine büyük önem atfediyoruz. Suriye’nin yeniden inşasına katkılarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz. Türkiye ve Cezayir olarak bölgemizin barış ve güvenliğini çok ciddi şekilde tehdit eden şiddet sarmalının sona erdirilmesinde ortak tutuma sahibiz. Cezayir ile kazan-kazan anlayışı içinde dostluk ve iş birliğimizi her alanda ilerletmeye devam edeceğiz. Bu düşüncelerle istişarelerimizin ve imzaladığımız belgelerin ülkelerimiz için hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum.”
Tebbun: “İlişkilerimiz ortak kültürel mirasa dayanıyor”
Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun da ortak basın toplantısında yaptığı konuşmada, Türkiye ile Cezayir arasındaki ilişkilerin tarihi ve kültürel bağlar temelinde geliştiğini söyledi.
İlişkilerde son yıllarda dikkat çekici bir ivme yakalandığını belirten Tebbun, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Cezayir-Türkiye ilişkilerinin ortak kültürel mirasa dayandığına işaret eden Tebbun, ilişkilerdeki artan dinamizmden memnuniyet duyduklarını dile getirdi.”
“Son 5 yılda büyük atılımlar yaptık”
İkili ilişkilerin farklı sektörlerde daha da çeşitlendirilmesini hedeflediklerini ifade eden Tebbun, stratejik alanlarda ortak projelerin artırılacağını söyledi.
Tebbun, görüşmelerin odağındaki başlıklara ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Bu ziyaretimiz sırasında da ilişkilerimizi ekonomik alanda çeşitlendirmeyi, ortaklığımızın sektörler bazında, özellikle yenilenebilir enerji, sanayi, tarım, madencilik, kültürel ve insani alanlarda ikili iş birliğinin desteklenmesini, ortak tarihi mirasımıza sahip çıkmayı hedefliyoruz.”
İsrail’e kınama mesajı
Cumhurbaşkanı Erdoğan ile bölgesel krizleri de değerlendirdiklerini belirten Tebbun, İsrail’in Gazze ve Lübnan’daki saldırılarını sert sözlerle eleştirdi.
Tebbun, uluslararası hukukun ihlal edildiğini belirterek şu açıklamayı yaptı:
“İsrail işgalini, uluslararası insancıl hukuku ihlal etmesini, Lübnan’a yönelik açık saldırılarını ve Gazze Şeridi’ndeki vahşi uygulamalarını kınıyoruz.”
“Filistin halkının meşru hakları garanti altına alınmalı”
Bölgedeki barışın sağlanabilmesi için uluslararası toplumun daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyleyen Tebbun, Filistin devletinin tanınmasına yönelik çağrısını yineledi.
Tebbun, şu ifadeleri kullandı:
“Önemli olan başta Filistin halkının bağımsız devletini kurma hakkı olmak üzere meşru haklarını garanti altına alan adil ve kalıcı çözümü sağlaması konusunda uluslararası toplumun sorumluluğunu vurgulamak istiyorum.”
İş forumu ve ticaret anlaşmaları gündemde
Ankara’da sıcak şekilde karşılandıklarını belirten Tebbun, görüşmelerin verimli geçtiğini ve imzalanan anlaşmaların ilişkiler açısından önemli bir aşama olduğunu söyledi.
Türkiye-Cezayir İş Forumu’nun ekonomik hareketliliğe katkı sağlayacağını ifade eden Tebbun, şu değerlendirmede bulundu:
“Belirli bir mal listesi üzerinden Tercihli Ticaret Anlaşması müzakerelerinin de başlamış olmasından dolayı çok memnunum.”
Tebbun ayrıca, 2021 yılında iki ülke arasında ticaret hacminin 10 milyar dolar seviyesine çıkarılması hedefinin belirlendiğini hatırlattı.
Somali, Libya ve Sahel mesajı
Tebbun, görüşmelerde Afrika Boynuzu’ndaki gelişmelerin de ele alındığını belirterek İsrail’in Somali’ye yönelik tutumuna tepki gösterdi.
Cezayir Cumhurbaşkanı, şu ifadeleri kullandı:
“İsrail’in Somali’nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü ihlal etme kararını da infialle karşıladığımızı belirttik. Bu, Afrika Boynuzu bölgesinde güvenlik ve istikrarı da tehdit etmektedir.”
Libya, Sahel bölgesi ve Batı Sahra konularının da görüşmelerde gündeme geldiğini belirten Tebbun, tarafların analizlerini samimi bir şekilde paylaştığını söyledi.
“Uyuşmazlıkların çözümünde barışçıl yolları savunuyoruz”
Türkiye ile Cezayir’in uluslararası meşruiyet temelinde hareket ettiğini vurgulayan Tebbun, şu mesajı verdi:
“Cezayir ve Türkiye’nin, uyuşmazlıkların çözümünde barışçıl yollara bağlı kalma ve uluslararası meşruiyete riayet etme konusunda kararlılığını bir kez daha ortaya koyduk.”
Erdoğan’dan Tebbun’a “Devlet Nişanı”
Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Tebbun onuruna verdiği yemek öncesinde “Devlet Nişanı Tevcih Töreni” düzenlendi.
Törende konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye ile Cezayir arasındaki ilişkilerin tarihi kardeşlik temelinde güçlenerek ilerlediğini söyledi.
İkili ilişkilerin stratejik seviyeye ulaştığını vurgulayan Erdoğan, şu değerlendirmeyi yaptı:
“İkili ilişkilerimiz kıymetli kardeşim Tebbun’un samimi destekleriyle Cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyesine ulaşmış durumdadır. 2023’te Cezayir’i ziyaretim sırasında stratejik seviyeye yükseltmeyi kararlaştırdığımız Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi mekanizmasının ilk toplantısını bugün başarıyla tamamladık, toplantı vesilesiyle iş birliğimizi güçlendirecek çeşitli belgelere imza attık.”
“Cezayir bölgesinde yıldız gibi parlıyor”
Tebbun’un liderliğine övgüde bulunan Erdoğan, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Nişanı’nın iki ülke arasındaki kardeşliğin simgesi olduğunu ifade etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
“Cezayir’in Sayın Tebbun’un dirayetli liderliği altında bölgesinde bir yıldız gibi parladığını görüyor, bundan da büyük bir memnuniyet duyuyorum. Aziz kardeşim, ilişkilerimizin bugünkü mükemmel seviyesine ulaşmasının önünü açan müstesna liderliğinizle aramızdaki dostluk ve kardeşlik bağlarının daha da güçlendirilmesine yönelik samimi ve kararlı bir irade sergilediniz. Ülkelerimiz ve halklarımızın ortak menfaatleriyle ilişkilerimize olan kıymetli katkılarınız nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti’nin en yüksek nişanı olan Devlet Nişanımızı size tevcih etmenin bahtiyarlığını yaşıyorum. Devlet Nişanımızı ülkelerimiz arasındaki sarsılmaz kardeşliğin güçlü bir nişanesi olarak göreceğinize ve taşıyacağınıza eminim. Athir Nişanı’nın tarafıma tevdi edilmesinden duyduğum memnuniyeti huzurlarınızda ifade etmek istiyorum. Şahsıma gösterilen teveccüh için şükranlarımı sunuyorum. Rabb’im kardeşliğimizi, muhabbetimizi daim eylesin.”
