TBMM Genel Kurulu'nda görüşülen Milli Eğitim Bakanlığının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile
Bazı Kanun ve KHK'larda Değişiklik Yapan Tasarı'nın yasalaşması ile
öğrencilere barınma hizmeti veren ticari işletmeler için kurum açma
ve ruhsat düzenlenme yetkisinin Milli Eğitim Bakanlığına
devredilmesinin ardından bakanlıkça yeni bir yönetmelik
yayımlanacak.
Alınan bilgiye göre, kanun tasarısında özel yurtlara ilişkin yeni
hükümleri düzenleyen ilgili madde, 23 Kasım'da TBMM Genel
Kurulu'nda kabul edilmişti.
İlgili maddeye göre, özel öğretim kurumlarında olduğu gibi
öğrencilere özel barınma hizmeti sunan kurumların iş yeri açma ve
çalışma ruhsatı, Milli Eğitim Bakanlığınca verilecek. Mevzuata
aykırılık tespit edilirse bakanlıkça bu kurumlara kapatma işlemi
uygulanabilecek. Bakanlık, bu yetkisini valiliklere de
devredebilecek.
BAKANLIK DENETİM STANDARTLARINI
BELİRLEYECEK
Yeni uygulamayla, ülke genelinde öğrencilere özel barınma hizmeti
veren kurumların ruhsatlarına ilişkin belediyeler arasında farklı
uygulamalardan kaynaklanan sorunların giderilmesi amaçlanıyor. Bu
kapsamda, özel öğretim kurumlarında olduğu gibi, bu hizmeti verecek
kurumların iş yeri açma ve çalışma ruhsatı da Bakanlık tarafından
düzenlenecek.
Bakanlık, tasarının TBMM'de yasalaşmasının ardından öğrenci
yurtlarına ilişkin yönetmelik çıkaracak. Bu düzenlemede yurt,
pansiyon, öğrenci apart evi, stüdyo ev gibi öğrenciye barınma
hizmeti veren merkezlerin standartları belirlenecek ve buna göre
denetim yapma yetkisine sahip olunacak.
Yönetmelik ile ortaokul ve lise öğrencilerine barınma hizmeti veren
bütün kurumların ruhsatlandırma, standart belirleme ve
denetlemelerine ilişkin kriterler genişletilecek.
Bakanlığın yeni yönetmelik taslağına göre, açılacak yurtların
ilgili mevzuata uygun yangın merdiveni, yangına karşı otomatik
söndürme malzemesi bulundurması gerekecek. Binanın yapı malzemeleri
de yangına ve depreme dayanıklı olacak. Yangın merdivenlerinin ve
kapılarının yanmaz madde ile yapılması şartı getirilecek. Yurtta
barınmaya başlayacak her öğrenciye yurdun tanıtılması, acil
durumlarda tahliye ve hareket tarzının anlatılması istenecek. En
kısa sürede yurtlarını yeni yönetmeliğe uygun hale getirmeyenler
hakkında kapatmaya kadar gidebilecek cezalar verilecek.
ALADAĞ'DAKİ KIZ ÖĞRENCİ YURDU
Öte yandan, yanan Adana'nın Aladağ ilçesindeki özel öğrenci yurdu,
Aladağ Kurs ve Okul Talebelerine Yardım Derneği kuruculuğunda 4
Haziran 1997'de açıldı. Müstakil binada, 54 kontenjanlı ve yemekli
olarak ücretsiz hizmet veren yurtta yemek hizmetleri ve temizlik
hizmetleri yurdun kendi personeli tarafından yürütülüyordu. Yurt
yönetimince 18 Kasım 2016'da İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne 31
öğrencinin yurtta barındığı bildirildi.
Kız yurdu, 26 Ekim 2015 tarihinde Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğü
maarif müfettişleri tarafından, 26 Mayıs 2016 tarihinde ise Aladağ
İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünce denetlendi. Maarif müfettişlerinin
denetiminde, binanın yangından korunmasına yönelik olarak her katta
yangın tüplerinin bulunduğu, yangın tüplerinin periyodik
bakımlarının yapıldığı, yangın söndürme tatbikatının yapılmadığı,
binada yangın merdiveninin bulunduğu tespitlerinde bulunuldu.
Aladağ İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün yaptığı denetimde ise yurt
binasının yangına karşı gerekli tedbirleri aldığı belirtildi.
ÖZEL YURTLARIN AÇIILIŞ İZİN VE RUHSATLARI
Türkiye'de 2 bin 242 ortaöğrenim, bin 645 yükseköğrenim yurdu olmak
üzere toplam 3 bin 887 özel öğrenci yurdu faaliyet gösteriyor.
Toplam 374 bin 327 kontenjanı olan yurtlarda 203 bin 996 öğrenci
barınıyor.
Özel öğrenci yurtları 3 Kasım 2004 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı
ile yürürlüğe konulan Özel Öğrenci Yurtları Yönetmeliği hükümlerine
göre açılarak işletiliyor ve denetleniyor. Yurtların açılış
izinleri valiliklerce, iş yeri açma ve çalışma ruhsatları da
belediyelerce veriliyor.
Yurtların açılışlarında, sağlık ve güvenlik şartlarına uygun
aydınlatma ve ısıtma sistemi, ilgili mevzuata uygun yangın
merdiveni, yangına karşı söndürme malzemesi ve tesisatı, yetkili
kuruluştan alınan, binanın yangına karşı yeterli güvenliğe sahip
olduğuna dair rapor, yapı kullanma izin belgesinde kullanım amacı
yurt olan binalar haricindeki binalar için depreme ilişkin mevzuata
uygun olduğuna dair belge, binanın sağlığı olumsuz yönde etkileyen
endüstriyel kuruluşlardan uzak olduğunu belirten yetkili kuruluştan
alınan belge, binanın depreme dayanıklılığını gösteren belge, yapı
kullanma izni belgesi, açılış şartları olarak isteniyor. Mevcut
mevzuat hükümleri doğrultusunda valilikçe açılış izni verilen
yurtların iş yeri açma ve çalışma ruhsatları yetkili idarelerce
(belediyeler, il özel idareleri) tarafından düzenleniyor.
Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlükte bulunan Özel Öğrenci Yurtları
Yönetmeliğinde 2011 yılında yapılan düzenleme ile ortaöğrenim
yurtlarında ders yılı ile sınırlı olmak üzere ilköğretim 6'ıncı,
7'inci 8'inci sınıf öğrencilerinin geçici barınmasına izin
verildi.
Yurtlar denetlenirken, gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel
kişilerinin tabi oldukları mevzuat hükümleri ve yönetmelikte
belirtilen esaslar dikkate alınıyor. Yurtlar, yönetmeliğe göre
gerekli görüldüğünde Bakanlıkça, mülki idare amirleri tarafından
ise hazırlanan plan doğrultusunda yılda iki defa denetleniyor.
Yurtların denetiminde Rehberlik ve Denetim Başkanlığının Özel
Öğrenci Yurtları Rehberlik ve Denetim Rehberinde yer alan "Yurdun
bina standartları ve hizmet ortamları, alınan güvenlik tedbirleri,
öğrenci işleri, personel durumu, tespit edilen sorunlar ve çözüm
önerileri, yönetim süreçleri" gibi hususlar dikkate alınıyor.
27 Ekim 2016'da Valiliklere müsteşar imzasıyla gönderilen talimatla
özel öğrenci yurtlarının denetim planı haricinde de yeniden
denetiminin yapılması istendi.
Yurt müdürlerine ilişkin il milli eğitim müdürlüğünce atama
tamamlandıktan sonra, geçen yıl MEB, bir uygulama başlattı ve yurt
müdürlerini hizmet içi eğitim seminerine aldı. Bu kapsamda geçen
yıl yaklaşık bin idareci hizmet içi eğitimine katıldı. Yangının
yaşandığı yurt idarecilerinden bir kişi de 16-18 Mayıs 2016
tarihinde yapılan hizmet içi eğitime katıldı. Bu eğitimde genel
yurt mevzuatında uyulması gereken hususlar, ergenlik ve iletişim
ile alınması gereken tedbirler konusunda yetkililerce
bilgilendirildi.
MEB'e bağlı olmayan ama yurt gibi çalışan yerlerin valiliklerce
kapatılması gerektiği yönetmelikte yer alıyor. İllerde bu
faaliyetlerin aksamadan yürütülmesi için 25 Mayıs 2015 tarihinde
valiliklere genelge gönderilerek illerde izleme ve koordinasyon
komisyonları kuruldu ve bu yerlerin etkili denetimlerinin yapılması
talep edildi.
MEB BÜNYESİNDEKİ YURTLAR
Özel yurtlar dışında ayrıca MEB bünyesinde 2 bin 542'si orta
öğrenim öğrencilerine hizmet veren pansiyon ve 325'i de temel
eğitim öğrencilerine hizmet veren toplam 2 bin 867 kurum bulunuyor.
2 bin 542 ortaöğrenim yurdunun kapasitesi 431 bin 958 olup bu
kurumlarda 296 bin 678 öğrenci barınıyor. Ortaöğrenim yurt ve
pansiyonlardaki doluluk oranı yüzde 68 dolayında.
Ortaokul bünyesinde 325 Yatılı Bölge Ortaokulu'nun (YİBO) toplam 99
bin 946 kapasitesi bulunuyor ve 56 bin 515 öğrenci barınıyor.
YİBO ve ortaöğrenimdeki toplam kapasite ise 531 bin 904 olup, bu
kurumlarda 359 bin 181 öğrenci barınıyor. Bu kurumlarda doluluk
oranı yüzde 67,5 dolayında. Kontenjan sorunu bulunmamasına rağmen
81 bin 514 kapasiteli 409 pansiyon projesi inşaatı devam ediyor ve
gelecek eğitim öğretim yılından itibaren hizmete girecek.
Adana'da ise toplam 6 YİBO (Feke, İmamoğlu, Karaisalı, Kozan,
Saimbeyli ve Tufanbeyli) bulunuyor. Kapasitesi bin 530 olan bu
kurumlarda bin 17 öğrenci barınıyor.
Ayrıca, Aladağ ilçesinde bulunan Sinanpaşa YİBO pansiyon kısmına
depreme dayanıklı olmadığı gerekçesiyle yıkım kararı verilmesi
üzerine İl Milli Eğitim Müdürlüğü yeni pansiyon binası için ihale
sürecini başlattı. 300 kişilik pansiyon binasının temeli atıldı,
gelecek eğitim öğretim yılı başı itibarıyla hizmete açılması
planlanıyor. Yıkılan okul pansiyonu 160 kapasiteli olup, toplam 92
öğrenci barınmakta idi. Yıkım kararı sonrası pansiyonda kalan
öğrenciler Valilikçe alınan tedbirler doğrultusunda Kozan YİBO'ya
yerleştirildi.
