Bizans İmparatoru 1. Jüstinyen tarafından 6'ncı yüzyılda
yaptırılan ve bilinen en eski su sarnıcı olan Yerebatan Sarnıcı
restore ediliyor.
İstanbul Büyükşehir Belediyesince (İBB) Kültür AŞ tarafından
işletilen sarnıç, Aralık ayında başlayan ve 450 gün sürecek
restorasyonun ardından yeni görünümüne kavuşacak.
Ayasofya Camisi'nin karşısında bulunan ve Türkiye'nin en gözde
turizm mekanlarından olan sarnıç için, fiziki yenileme
çalışmalarının öncesinde, teknik ön çalışmalar, ölçüm ve
planlamalar yapıldı.
Yerebatan Sarnıcı Müdürü Celalettin Deniztoker yaptığı açıklamada,
Yerebatan Sarnıcı'nın 10 yıldır en çok ziyaretçi alan 3'üncü müze
olduğunu söyledi.
Ziyaretçi sayısında, her yıl yüzde 10'luk bir artışın gözlendiğine
dikkati çeken Deniztoker, "Yerebatan Sarnıcı, bin 500 yıllık tarihi
bir mekan. Bundan evvel, 1987 senesinde turizmin hizmetine açılmış
ve o zamandan bu zamana kadar büyük bir restorasyon görmemiş.
Kısmet olursa bu sene büyük restorasyona başlıyoruz. Restorasyon
çalışmalarının 2018'in Mart ayında bitirilmesi planlanıyor fakat
bunu ne kadar önceye çekebilirsek turizm açısından o kadar iyi
olacak." diye konuştu.
Deniztoker, daha önceki restorasyonlarda sarnıcın yürüme yollarının
yapıldığını ve içerideki çamurun tahliye edildiğini hatırlatarak,
bu çalışmanın sarnıç tarihinin en kapsamlı restorasyonu olacağı
bilgisini verdi.
MÜZENİN GİRİŞ VE ÇIKIŞI DA YENİLENECEK
Yerebatan Sarnıcı'nı konu alan kitap ve filmlerin sarnıca ilgiyi
arttırdığının altını çizen Deniztoker, şöyle devam etti:
"Yürüme yollarının, 30 senelik bir süreçten sonra restorasyona
ihtiyacı hasıl oldu. Bu yürüme yollarının daha modern bir şekilde
yapılması düşünülüyor. Aynı zamanda yağmurda su sirkülasyonu olan
tonozların da yalıtımı yapılacak ve su sirkülasyonu en aza
indirilecek. Sütunların bazıları da beton halinde. O sütunlar da
onarılıp eski haline getirilecek."
Deniztoker, ziyaretçilerin konforunu da düşündüklerini
vurgulayarak, "Sarnıcın giriş ve çıkışının da onarımı yapılacak.
Daha da güzelleştirilecek. Girişimizde müşterilerin bekleyeceği bir
ortam olmadığı için giriş turnikelerinin büyütülmesi ve orada
müşterilerin bekleyeceği bir cam alan yapılması düşünülüyor. Aynı
zamanda çıkışı da büyütüp güzelleştireceğiz." ifadelerini
kullandı.
Ziyaretçi sayısının, 2014'te 2 milyon 100 bin civarında olduğunu
vurgulayan Deniztoker, yaşanan terör olayları dolayısıyla son iki
yılda düşüş görüldüğüne dikkati çekerek, yabancı turistlerin
ilgisini çekmek amacıyla yurt dışında tanıtım çalışmaları
yapıldığını anlattı.
Celalettin Deniztoker, sarnıcın restorasyon boyunca ziyarete açık
kalacağının altını çizerek, "Burası bin 500 yıllık bir eser ve bu
zamana kadar ayakta durmuş. İnşallah bu restorasyondan sonra bin
500 yıl daha insanların hizmetine sunulmaya devam eder." dedi.
Sarnıcın yanındaki parkta bulunan, tüm Antik Roma yollarının
başlangıç noktası olarak kabul edilen ve 4'üncü yüzyıla
tarihlendirilen Milion Taşı ile hemen yanında yer alan 16. yüzyıla
ait su terazisi de restore edilecek.
YEREBATAN SARNICI
Yerebatan Sarnıcı, suyun içinden yükselen mermer sütunların
arasındaki ihtişamından dolayı halk tarafından "Yerebatan Sarayı"
olarak da anılıyor. Yaklaşık 100 bin ton su depolama kapasitesine
sahip sarnıca ilişkin yabancı kaynaklarda geçen Basilika isminin,
sarnıcın yakınında bulunan Ilius Basilikası'ndan geldiği rivayet
ediliyor.
Uzunluğu 140, genişliği 70 metre olan, 52 basamaklı taş bir
merdivenle inilen sarnıcın içinde her biri 9 metre yüksekliğinde
336 sütun bulunuyor. Çoğunluğu daha eski yapılardan toplandığı
anlaşılan bu sütunlardan 295'i halen açık olan kısımda, 41'i ise
kapalı kısımda yer alıyor. Yerebatan Sarnıcı, 7 bin 648
metrekarelik kısmı açık, bin 30 metrekarelik kısmı kapalı alanda
olmak üzere 8 bin 678 metrekarelik bir alanı kaplıyor.
Yüzyıllar boyu Bizans ve Osmanlı saraylarıyla bölgede yaşayan
halkın su ihtiyacını karşılayan sarnıç, Osmanlı İmparatorluğu
döneminde iki kez restore edildi. Sarnıcın ilk onarımı 3. Ahmet
zamanında (1723) Mimar Kayserili Mehmet Ağa tarafından yapıldı.
İkinci onarım ise Sultan 2. Abdülhamid (1876-1909) zamanında
yapıldı. Müze olmasının yanı sıra milli ve milletlerarası birçok
etkinliğe ev sahipliği yapan sarnıç, 1987'de İstanbul Büyükşehir
Belediyesi tarafından bakımı ve bir gezi platformu yapılmak
suretiyle ziyarete açıldı. Sarnıç, 1994'te yeniden büyük bir
temizlik ve bakımdan geçirildi.
