Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 5G’nin Türkiye’de hızlı bir şekilde benimsendiğini belirterek yaklaşık 40 günlük sürede 12,5 milyon yeni aboneyle toplam sayının 34 milyona ulaştığını açıkladı. Uraloğlu, Türkiye’nin dijital dönüşümde kritik bir eşikten geçtiğini vurguladı.
Dijitalleşmenin küresel ölçekte hız kazandığı bir dönemde Türkiye’nin teknoloji vizyonuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, 5G’nin yaygınlaşma sürecine ve yapay zeka odaklı dönüşüme ilişkin dikkat çeken veriler paylaştı.
“Dijitalleşme artık stratejik bir zorunluluk”
Dijital dönüşümün küresel rekabetin temel belirleyicisi haline geldiğini vurgulayan Uraloğlu, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Dünya, on yılda bir yaşanan türden çok büyük ve kritik bir kırılma noktasından geçiyor. Bugün gelinen noktada veri, ekonominin yeni ve en stratejik kaynağı haline geldi ve dijital bağlantısı olmayan hiçbir sistemin rekabet gücünü koruması mümkün değil.”
Türkiye’nin bu dönüşümde yalnızca takip eden değil, yön veren bir ülke olacağını belirten Uraloğlu, altyapı yatırımlarına ilişkin verileri de paylaştı.
“Türkiye bu dönüşümü yönetecektir”
Uraloğlu, Türkiye’nin dijital kapasitesine ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Türkiye, bu dönüşümü Allah’ın izniyle yönetecektir. Sektörümüzün yıllık net satış geliri 620 milyar liraya ulaşırken yatırımlarımız ise yaklaşık 145 milyar lirayı buldu. Mobil abone sayımız 100 milyona, genişbant internet abone sayımız da yaklaşık 98 milyona gelerek nüfusumuzun üzerinde artış gerçekleştirmiştir. Fiber optik ağ altyapımız ise 680 bin kilometreye yani dünyanın çevresini 17 kez dolaşacak bir uzunluğa geldi. Bu yılın sonunda 750 bin kilometreye çıkmayı hedefliyoruz.”
Bu altyapının Türkiye’nin dijital dönüşümünü taşıyacak güçte olduğunu belirten Uraloğlu, 1 Nisan itibarıyla 5G’nin ticari olarak hizmete sunulduğunu hatırlattı.
5G’de 34 milyon aboneye ulaşıldı
81 ilde kademeli olarak devreye alınan 5G’nin kısa sürede yüksek bir benimsenme oranına ulaştığını ifade eden Uraloğlu, şunları kaydetti:
“Aradan geçen yaklaşık 40 günlük sürede de 12,5 milyon yeni 5G abonesiyle toplam sayımız yaklaşık 34 milyona ulaştı. Bu rakam, gerçekten dikkat çekici ve gurur verici çünkü bu durum, vatandaşlarımızın 5G teknolojisini olağanüstü hızlı ve yüksek bir oranda benimsediğini açıkça gösteriyor. İki yıl içerisinde de 5G hizmetlerini kademeli olarak ülkemizin her noktasına yaygınlaştıracağız. Bu adım hiç şüphesiz Türkiye’nin küresel 5G liderliğine adım attığı tarihi bir dönüm noktası oldu. Türkiye olarak hedefimiz, başlattığımız bu ticari 5G hamlesini yerel yönetimlerimizle ve sanayimizle birleştirerek şehirlerimizi küresel ölçekte birer cazibe merkezi ve teknoloji laboratuvarı haline getirmek.”
“5G sadece hızlı internet değildir”
5G’nin daha hızlı bir internet anlamına gelmediğine dikkati çeken Uraloğlu, 5G’nin akıllı fabrikaların, otonom araçların, uzaktan cerrahinin ve akıllı şehirlerin temel altyapısı olduğunu ifade etti.
Yapay zeka ve sağlıkta yeni dönem
Giderek büyüyen ve 2026’da 400 milyar doları aşması, 2030’da ise 1,8 trilyon dolarlık büyüklüğe ulaşması beklenen yapay zeka teknolojisinin hayatı birçok alanda kolaylaştıracak bir gerçek olarak karşılarına çıktığını belirtti.
Kısa süre önce 5G bağlantısı ile İstanbul’dan Muş’a uzaktan böbrek taşı kırma operasyonunun gerçekleştirildiğini anlatan Uraloğlu, “5G’nin düşük gecikmeli bağlantısı ve yapay zeka destekli cerrahi navigasyon sistemleri sayesinde uzman cerrahlarımız, uzaktan yönlendirmeyle hassas bir böbrek taşı operasyonunu gerçekleştirdi. Bu operasyon, ülkemizin 5G ve yapay zekanın sağlıkta çığır açtığını gösteren somut ve gurur verici bir başarısı oldu.” şeklinde konuştu.
Ulaşım, enerji ve altyapıda yapay zeka kullanımı
Bakan Uraloğlu, ulaşımda akıllı trafik yönetimi ile otonom sistemlerin güvenliği ve verimliliği eş zamanlı artarken enerji sektöründe de talep tahmini ve akıllı şebeke yönetimi sayesinde kaynak verimliliğinin en üst seviyeye yükseldiğini söyledi.
Hasdal Kavşağı ile İstanbul Havalimanı arasındaki akıllı ulaşım koridoruna değinen Uraloğlu, yerli sistemlerin entegrasyonuna dikkat çekti.
“Tünelleri ve köprüleri 7/24 izliyoruz”
Uraloğlu, kritik altyapıların yapay zeka ile izlendiğini belirterek şöyle konuştu:
“TCDD-TÜBİTAK işbirliğiyle geliştirdiğimiz bu sistem sayesinde bakım süreçlerini optimize ediyor, beklenmedik duruşları azaltıyor ve sefer sürekliliğini sağlıyoruz. Ankara Eryaman’daki izleme merkezimizde de akıllı kameralar ve sensörlerle tünel ve köprüleri 7/24 izliyor, doğal afet risklerini yapay zeka destekli analizlerle önceden belirleyerek müdahale ediyoruz. Denizcilik alanında ise Uluslararası Uydu Yardımlı Arama Kurtarma Sistemi (COSPAS-SARSAT) ile tehlike sinyallerini saniyeler, dakikalar içinde tespit edip koordineli müdahale ediyoruz.
Yapay zeka destekli Arama Kurtarma Portalı Projemizle de insan hayatına dokunan daha hızlı ve etkin kurtarma operasyonları gerçekleştireceğiz. Antalya Havalimanımız, ileri seviye hava trafik kontrol sistemi olan ‘ATC Tower’ ile hizmet vermeye başladı. Yerli ve Milli Elektronik Uçuş Stripi ve Dijital Kalkış Müsaadesi sistemlerimizle desteklenen bu altyapı, Ankara Esenboğa ve İzmir Adnan Menderes havalimanlarında da sertifikasyon aşamasında, çok yakında onları da aynı standartlarda hizmete sunacağız.”
“Türkiye artık teknolojinin sadece tüketicisi değil”
Uraloğlu, sosyal medya ve oyun platformları düzenlemesiyle önemli bir milat daha gerçekleştirdiklerini, düzenlemenin sosyal medyayı yasaklayan değil daha güvenli ve sorumlu bir mecraya dönüştüren, çocukları risklerden korurken aileleri de güçlendiren insani bir yaklaşım olduğunu dile getirdi.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun Ankara’da ev sahipliği yaptığı Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) tarafından düzenlenen Küresel Düzenleyiciler Sempozyumunu başarıyla gerçekleştirdiklerini belirten Uraloğlu, şu ifadeleri kullandı:
“Bu sempozyum, Türkiye’nin dijital dönüşümdeki liderlik vizyonunu uluslararası platformda bir kez daha ortaya koydu. Türkiye, artık teknolojinin sadece tüketicisi değil kurallarını şekillendiren, standartlarını belirleyen ve küresel dijital geleceğe yön veren ülkeler arasında yer alıyor. Dijital dönüşüm dünyasında teknolojiyi sadece dışarıdan alıp tüketen ve onu üretenler olarak temelde iki tür ülke karşımıza çıkıyor. Türkiye’nin buradaki hedefi de yeri de son derece açıktır.
Biz, yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranıyla ürettiğimiz yerli ve milli haberleşme uydumuz TÜRKSAT 6A’yı geçtiğimiz yıl hizmete aldık ve bu teknolojiyi üretebilen 11 ülkeden biri olduk. Şimdi TÜRKSAT 7A da yolda. Kendi otomobilimiz, haberleşme ve gözlem uydularımız, İHA/SİHA’larımız, helikopterlerimiz, gemilerimiz, elektrikli trenlerimiz, metrolarımız, yerli ve milli siber güvenlik sistemlerimiz… Özetle biz, üretenler arasında yer alıyoruz. Aynı bunlar gibi yerli yapay zeka altyapısına yatırım yapmayı bir şart olarak görüyoruz.”
“Başarılarımız yalnızca başlangıçtır”
Konuşmasının sonunda insan kaynağı ve eğitim yatırımlarına dikkat çeken Uraloğlu, şu ifadeleri kullandı:
“Veri bilimi, siber güvenlik, yapay zeka ve yazılım gibi hayati alanlara yapılan eğitim yatırımları, esasen ülkemizin geleceğine yapılan en stratejik yatırımdır.”
Çevrim içi eğitim platformu BTK Akademi’ye de değinen Uraloğlu, “BTK Akademi, ücretsiz ve sertifikalı 23 yeni eğitim daha sundu. Bunların 18’i doğrudan yapay zeka alanına odaklanıyor.” ifadelerini kullandı.
Uraloğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bugün 5G altyapısını hayata geçirmiş, yapay zeka uygulamalarının önünü açmış, siber güvenliğini güçlendirmiş ve yerli teknoloji ekosistemini hızla büyüten bir Türkiye var. Bugüne kadarki başarılarımız, bizim için yalnızca bir başlangıçtır. Bu büyük ve tarihi dönüşümü kamu, özel sektör, üniversiteler ve girişimciler olarak hep birlikte omuzlamalıyız.”
Kurban Bayramı döneminde Bakanlık olarak bütün önlemlerin alındığını belirten Uraloğlu, seyahat edecek vatandaşlara hayırlı yolculuklar diledi.
