Güney Gazze’deki Han Yunus kentinde küçük bir atölyede çalışan Filistinli terzi Nisreen Al-Rantisi, savaş öncesinde yeni kumaşlarla hazırladığı gelinlikleri artık eski kıyafetleri dönüştürerek üretmeye çalışıyor. Atölyede kullanılan bazı makineler ise uzun süre elektrik olmadığı için pedal sistemiyle çalıştırılıyor.
Rantisi, savaş öncesinde yaklaşık 120-150 şekele aldığı kumaşların bugün 500 şekele kadar çıktığını belirterek maliyetlerin kontrol edilemez seviyeye ulaştığını söyledi. Özellikle gelinliklerde kullanılan taş, kristal ve süsleme ürünlerine erişimde yaşanan sıkıntıların fiyatları daha da artırdığı ifade ediliyor.
“Önemli olan yeni olması”
Gazze’de düğün hazırlığı yapan 21 yaşındaki Shahed Fayez ise savaşın gölgesinde yalnızca “yeni bir gelinlik” bulabilmenin bile artık büyük bir mücadeleye dönüştüğünü anlattı. Fayez, piyasadaki en ucuz gelinliklerin dahi bin dolar seviyesinden başladığını, ailelerinin ise toplamda 200 dolardan daha az bir bütçeye sahip olduğunu söyledi.
Savaş öncesinde orta gelirli ailelerin ulaşabildiği düğün organizasyonları bugün Gazze’de lüks tüketim olarak görülüyor. Bölgede faaliyet gösteren atölyelerin önemli bölümünün saldırılarda zarar gördüğü, kalan işletmelerin ise sınırlı malzeme ve düzensiz elektrik altyapısıyla ayakta kalmaya çalıştığı belirtiliyor.
Savaş ekonomisi sosyal hayatı dönüştürüyor
Uzmanlara göre Gazze’de ortaya çıkan “yenilenmiş gelinlik ekonomisi”, yalnızca ekonomik krizin değil aynı zamanda savaşın toplumsal hayat üzerindeki etkisinin de göstergesi niteliğinde. Artan işsizlik, zorunlu göç ve gelir kayıpları nedeniyle aileler temel ihtiyaçlara yönelirken, düğün kültürü de düşük maliyetli alternatiflere kayıyor.
Bölgede bazı çiftlerin toplu düğün organizasyonlarına yöneldiği, bazı ailelerin ise ikinci el kıyafet ve kiralama yöntemlerini tercih ettiği ifade ediliyor. Buna rağmen düğünler, Gazze’de savaşın ortasında “hayatın devam ettiği” mesajını taşıyan nadir sosyal etkinliklerden biri olarak görülüyor.
Yıkıntıların arasında beyaz elbiseler
Görüntülere yansıyan karelerde, molozların hemen yanında sergilenen beyaz gelinlikler Gazze’deki insani krizin sembollerinden biri haline geliyor. Yıkılmış sokaklarda düğün hazırlığı yapan aileler, bir yandan temel yaşam mücadelesi verirken diğer yandan sosyal geleneklerini korumaya çalışıyor.
İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları sonrası bölgede milyonlarca kişinin yerinden edildiği, çok sayıda ticari işletmenin faaliyetini durdurduğu belirtilirken, küçük atölyeler ise savaş ekonomisinin en kırılgan halkalarından biri olarak öne çıkıyor. 
