Türkiye’nin 7-8 Temmuz’da ev sahipliği yaptığı 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi kapsamında uzay teknolojileri alanında önemli kararlar alındı. Ankara’da düzenlenen Savunma Sanayii Forumu’nda “Uzay ve Gözetleme” başlığı altında toplam 4 milyar 12 milyon dolarlık proje ve iş birliği duyurulurken, Türkiye’nin geliştirdiği İMECE uyduları ile ASELSAN’ın alçak yörünge (LEO) haberleşme sistemleri NATO’nun yeni teknoloji mimarisinin önemli unsurları arasında yer aldı.
Forumun öne çıkan başlıklarından biri, Türkiye, Almanya, Danimarka, Finlandiya, Hollanda, İsveç, Kanada ve Norveç’in katılımıyla oluşturulan “Hybrid Alliance Layered Operations in Space (HALO)” girişimi oldu.
HALO kapsamında, müttefik ülkelerin ulusal kontrolündeki askeri uydularının ortak bir takım uydu mimarisi altında birleştirilmesi hedefleniyor. Böylece yüksek hızlı haberleşme, istihbarat toplama ve füze takibi alanlarında daha dayanıklı, kesintisiz ve geniş kapsama sahip bir uzay ağı oluşturulması amaçlanıyor.
İMECE’nin bilgi birikimi yeni uydulara taşınacak
Türkiye’nin projedeki en önemli katkısı ise İMECE yer gözlem uydusundan elde edilen mühendislik tecrübesinin yeni nesil sistemlere aktarılması olacak.
Bu kapsamda TÜBİTAK UZAY, mevcut İMECE platformunu temel alarak İMECE-2 ve İMECE-3 isimli iki yeni yüksek çözünürlüklü yer gözlem uydusunu Ankara’da geliştirecek. Sözleşme değerinin 300 milyon doların üzerinde olduğu belirtilen projeyle üç uydunun eş zamanlı görev yapması sağlanacak.
Takım Uydu Geliştirilmesi Projesi sayesinde daha geniş alanlar daha kısa sürede görüntülenebilecek, aynı bölgeye yeniden ziyaret süreleri önemli ölçüde azalacak. Böylece kriz bölgeleri, sınır hatları, deniz yetki alanları, askeri hareketlilik ile afet ve acil durumlarda çok daha hızlı veri üretilebilecek.
Türkiye’nin metre altı çözünürlüğe sahip ilk yerli ve milli gözlem uydusu olan İMECE, daha önce Hava Kuvvetleri Komutanlığı envanterine “GÖKTÜRK-2B” adıyla alınmıştı. Yeni projelerle birlikte İMECE’nin oluşturduğu yerli uydu ekosistemi, NATO’nun ortak güvenlik altyapısında daha etkin rol oynayacak.
ASELSAN LEO görevini üstlendi
Zirvede ASELSAN da uzay alanında önemli sözleşmelere imza attı.
Şirket, alçak yörünge haberleşme uydularının geliştirilmesi ile Çelik Kubbe Milli Entegre Hava Savunma Mimarisi kapsamında erken ihbar radar sistemlerine yönelik toplam değeri 350 milyon doları aşan projelerde görev alacak.
ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, NATO üyesi ülkelerin ortak teknoloji yatırım programı kapsamında LEO yörüngesinde güvenli haberleşme uydularının tasarım görevinin ASELSAN’a verildiğini belirterek, bunun Türkiye’nin uzay teknolojilerindeki mühendislik kabiliyetine duyulan uluslararası güvenin önemli göstergesi olduğunu ifade etti.
Akyol, kurulacak yeni nesil LEO uydu ağıyla kritik askeri ve stratejik haberleşme ihtiyaçlarının güvenli şekilde karşılanacağını vurguladı.
Uzay projelerinde yeni adımlar
Zirvede uzay alanındaki diğer iş birlikleri de dikkat çekti.
İspanya, NATO’nun uzay tabanlı istihbarat girişimi “Uzaydan İttifak Sürekliliği Gözetimi (APSS)” projesine 19’uncu ülke olarak katılırken, Alman Isar Aerospace ile Kanada merkezli Maritime Launch Services arasında Nova Scotia’daki fırlatma altyapısına erişim için anlaşma imzalandı.
NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Shekerinska ise acil durumlarda yedek uyduların kısa sürede yörüngeye gönderilebilmesini sağlayacak fırlatma şirketleri ve uzay limanlarından oluşan “Starlift Girişimi” üzerinde çalışıldığını açıkladı.
