Ankara / Ünsal Ergel
Kurban Bayramı nedeniyle ertelenen yeni vergi paketine ilişkin AK Partili kurmayları devreye girdi. Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkililerinin pek çok kaleme ilişkin yaptığı düzenlemeye itiraz eden AK Parti kurmayları, taslak metinden geniş kitleleri ilgilendiren maddelerde revizeler yapılmasında öncülük etti.
Bu hafta TBMM’ye sunulması beklenen yeni vergi kanunu tasarısına göre kritik maddeler üzerinde değişiklik yapıldı. Üzerinde aylarca çalışılan ve 5 kez revize edilen paketten çıkarılan maddelerin AK Parti kurmaylarının yoğun itirazı nedeniyle gerçekleştiği öne sürüldü.
SERVET VERGİSİ
Gelirler İdaresi Başkanlığı, beyana tabi geliri ile yapılan harcamalar arasında yüzde 20'nin üzerinde uyumsuzluk olan mükelleflerden özel gider bildirimi istenmesini, izah edilemeyen fark tutarlarından ise servet vergisi alınmasını talep etti. Bu madde taslaktan çıkarıldığı öne sürüldü.
BORSADA KAZANÇ VERGİSİ
Borsa İstanbul’da (BIST) işlem gören ve 3 yıldan kısa süreyle elde tutulan hisse senetlerinin alım satımından elde edilen kazançlardan vergi alınmak üzere hazırlanan maddeye göre; borsa kazancından kesilecek vergi, hisse senetlerinin elde tutulma süresine göre, 3 aya kadar yüzde 10, 6 aya kadar yüzde 7.5, 1 yıla kadar yüzde 5, 3 yıla kadar yüzde 2.5, 3 yıl üstü için yüzde 0 olması planlandı. Ancak taslaktaki bu madde geri çekildi.
YEM DE %10 GÜBRE DE %20 KDV
Gelir İdaresi Başkanlığı, Türkiye’de daha önce uygulandığı gibi yem satışında yüzde 10, gübre satışında ise yüzde 20 KDV alınmasını önerdi. Her iki üründe de hâlen yüzde 1 KDV uygulanıyor. KDV’nin artırılması halinde çiftçilere Tarım ve Orman Bakanlığı bütçesinden doğrudan destek ödemesi yapılması önerildi. Bu kapsamda 2023 yılı satışlarına göre, yemde 15 milyar lira, gübrede ise yaklaşık 19 milyar lira yıllık gelir etkisi bekleniyordu.
KDV’nin artırılması halinde çiftçilere Tarım ve Orman Bakanlığı bütçesinden doğrudan destek ödemesi yapılması önerildi. Bu kapsamda 2023 yılı satışlarına göre, yemde 15 milyar lira, gübrede ise yaklaşık 19 milyar lira yıllık gelir etkisi bekleniyordu.
Ayrıca yatırım teşvik belgesi kapsamında olmayan Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyetlerinde bulunanlara uygulanan KDV istisnasının kaldırılması da talep edildi. Bu kritik maddenin de taslaktan çıkarıldığı ifade edildi.
TAPUDA GERÇEK BEDELLE SATIŞ
Taslağa eklenen maddelerden biri de emlak vergileri ve tapu harçlarının gayrimenkullerin emlak vergisine esas değeri (belediye rayici) değil bölgesel rayiç bedeli üzerinden tahsil edilmesiydi.
Ekspertizler aracılığıyla belirlenen bölgesel rayiç bedeli fiyatları üzerinden tapu harcı ödemeleri ve emlak vergisi ödemelerini tahsil edilmesi üzerinde çalışılırken, söz konusu maddenin taslaktan çıkarılmasına karar verildiği öne sürüldü.
KİRAYA %20 STOPAJ VE BİRDEN FAZLA EVE VERGİ
Gelirler İdaresi Başkanlığı'nın önerdiği maddeye göre; kiracı kirasını her ay bankaya yatıracak. Banka, hesaba düşen kira parasının yüzde 20’sini vergi olarak kesip Maliye’ye gönderecek, geriye kalanı ev sahibinin hesabında bırakacak.
Kirada stopaj uygulamasına geçilmesiyle devletin ev sahiplerinden 40 milyar liralık kira vergisi tahsil edeceği hesaplandı.
Ayrıca 1'den fazla evi olanlardan da yine fazladan vergi alınması talep edildi. Ancak her iki madde de taslaktan çıkarıldı. Öte yandan kira kontratlarının e-Devlet üzerinden yapılması konusunda görüş birliğine varılsa da taslak üzerinde bu konuda herhangi bir adım atılmadığı öğrenildi.
Öte yandan kira kontratlarının e-Devlet üzerinden yapılması konusunda görüş birliğine varılsa da taslak üzerinde bu konuda herhangi bir adım atılmadığı öğrenildi.
KİTAPTA VERGİ İSTİSNASININ KALDIRILMASI
3065 sayılı Kanun uyarınca basılı kitap ve süreli yayınların teslimi KDV’den istisna tutuluyor. Uygulamada, istisna kapsamında olmayan yayınlar ve kırtasiye ürünlerine de istisna uygulandığının tespit edildiği, mükelleflerin istisna nedeniyle genel giderleri ve ATİK yüklenimlerini de iade alabildiklerinin belirlendiği gerekçeleriyle bu istisnanın yürürlükten kaldırılması önerildi.
Söz konusu istisnanın kaldırılmasıyla toplam 2,3 milyar TL gelir hedeflendi. Bu maddenin de teklifte yer almadığı ifade edildi.
BASİT USUL ESNAF VERGİSİ MUAFININ KALDIRILMASI
Gelirler İdaresi Başkanlığı'nın talep ettiği en kritik maddelerden biri de yaklaşık 850 bin esnafı ilgilendiren basit usul vergi muafiyetinin büyükşehirlerde kaldırılarak, söz konusu esnaf için gerçek vergilendirmeye geçilmesiydi.
Taksici, berber, marangoz, tesisatçı, tuhafiyeci, terzi gibi işlerle uğraşanları doğrudan etkileyecek olan madde, taslağa eklenmediği bildirildi.
YURT DIŞI ÇIKIŞ HARCI 1500 TL OLARAK TASLAKTA
Bir süredir kamuoyuna tartışılın yurt dışı çıkış harcıyla ilgili artış oranı 10 kat olarak belirlenerek, 150 TL'den 1500 TL'ye yükseltilmek üzere taslaktaki yerini aldı. Maddenin kritik ayrıntısı ise yurt dışı çıkış harcının her yıl değerleme oranında artırılacak olması. Bu da harcın yıllar içinde katlanarak artacağı anlamını taşıyor.
ENGELLİLERE ÖTV İSTİSNASI YERİNE NAKİT DESTEK VERİLMESİ
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı engellilere uygulanan ÖTV istisnalarının kaldırılarak nakit destekte bulunulması konusunda öneride bulundu. Ancak söz konusu öneri taslağa girmedi.
Engellilerle ilgili ÖTV istisnası araçlar için devam edecek olsa da mevcut durumda beş yılda bir yararlanılan bu sürenin 10 yıla çıkarılması öngörülüyor. Madde taslakta bu şekilde yer aldı.
İDARİ PARA CEZALARINA GECİKME ZAMMI
Kabahatler Kanunu’nda düzenleme yapılarak İcra ve İflas Kanunu’na göre takip edilen idari para cezalarını kapsayacak şekilde tüm idari para cezalarına gecikme zammı uygulanması talep edildi. Ancak söz konusu madde yoğun tepki nedeniyle taslaktan çıkardığı öne sürüldü.
BAĞ-KUR ve SSK PRİM GÜN SAYISI EŞİTLENMESİ
EYT düzenlemesinin ardından Bağ-Kur'lu küçük esnafın prim gün sayısının, SSK'lı çalışanlarla eşitlenmesine yönelik herhangi bir madde vergi paketinde yer almadı. EYT'den gelen maddi yükü taşımakta zorlanan hükümet, yaklaşık 1 milyon Bağ-Kurlunun 5 yıl erken emekli olmasının yolunu açacak olan düzenlemeye sıcak bakmıyor.
