ABD ve İsrail’in, 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı ortak saldırılara karşılık olarak İran’ın; Hürmüz Boğazı’nı bu ülkelerle bağlantılı ticari gemilere fiilen kapatmasının ardından, Boğaz’daki deniz trafiği neredeyse durma noktasına geldi.
Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapmak üzere bölgede bulunan ancak taraflar arasındaki gerilim nedeniyle ilerleyemeyen gemiler, başta Basra Körfezi olmak üzere Boğaz çevresinde beklemek zorunda kaldı. Gemilerin büyük bölümünün açıkta demirlediği görüldü.
İran ise ABD ve İsrail dışındaki ülkelere ait gemilerin, “İran’a karşı saldırgan eylemlerde bulunmamaları veya bu eylemleri desteklememeleri ve ilan edilen güvenlik ile emniyet kurallarına eksiksiz uymaları şartıyla” Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapabileceklerini açıkladı.
İran Silahlı Kuvvetlerinin savaşı yürüten birimi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü Yarbay İbrahim Zülfikari, "Bu kurallar oldukça açıktır. ABD ve İsrail ile bağlantılı hiçbir unsurun geçiş hakkı yoktur. Boğaz’dan kimin geçip geçmeyeceğine biz karar veririz." ifadelerini kullandı.
Deniz taşımacılığı ücretleri artıyor, alternatif kaynaklar yetersiz
Baltık ve Uluslararası Denizcilik Konseyi (BIMCO) Deniz Taşımacılığı Analiz Müdürü Filipe Gouveia, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Hürmüz Boğazı’nda trafiğin durma noktasına gelmesinin denizcilik piyasaları ve navlun fiyatları üzerindeki etkisinin farklı faktörlere bağlı olarak değişebileceğini ifade etti.
Gouveia, bu çerçevede yakıt fiyatlarının seyri, Boğaz’ın fiilen ne kadar süreyle kapalı kalacağı ve İran’ın bölgeden geçişine izin verdiği gemi sayısının belirleyici unsurlar olacağını belirterek, bölgedeki gerilimin navlun fiyatlarına yansımaya başladığını kaydetti.
Gouveia, söz konusu artışın özellikle ham petrol ve petrol ürünlerini taşıyan tanker piyasasında daha belirgin şekilde görüldüğünü vurgulayarak, "27 Şubat-20 Mart'ta Baltık Kirli Tanker Endeksi yüzde 49, Baltık Temiz Tanker Endeksi yüzde 78 yükseldi. Konteyner piyasasında da navlun fiyatları arttı. Bu durum, yakıt maliyetlerindeki sıçramadan kaynaklanırken, hat operatörlerinin acil yakıt ek ücretleri açıklaması da fiyatları artırmada etkili oldu." ifadelerini kullandı.
Gouveia, bölgede mahsur halde olan gemilere ilişkin, "Dünyadaki tanker filosunun yaklaşık yüzde 5,5 ile konteyner ve kuru yük filolarının yüzde 1,5'inin Basra Körfezi içinde olduğunu tahmin ediyoruz." dedİ.
