Özlem UGUN / AjansHaber
‘14 Şubat Sevgililer Günü’ orijinal ismiyle ‘Aziz Valentine Günü’ ya da ‘Aziz Valentine Şöleni’ kapitalist düzenin sıradan ‘para tuzakları’ndan biri mi, yoksa insanlık tarihinin şekil değiştirerek devam eden törenlerinden biri mi?
BİR AZİZ UĞRUNA…
Dünyanın hemen her yerinde, sevgililerin birbirlerine hediyeler, çiçekler, çikolatalar alarak kutladığı 14 Şubat, orijinal isminin açığa çıkardığı gibi, Aziz Valentine’in hatırasını yaşatmak için yapılıyor. Bu geleneğin nereden çıktığını, Aziz Valentine’in kim olduğunu, çok eski bu tatilin, aslında antik Roma ile Viktorya dönemi İngiltere’sinin geleneklerini barındırdığını okuyunca bu ‘aşk’ gününü farklı bir açıdan değerlendirmek isteyebilirsiniz.
ŞUBAT: ROMANTİZM AYI
‘Sevgililer Günü’nün tarihi ve onun baş kahramanı Aziz Valentine’in
kim olduğu, gizemi çözülmemiş bir hikaye. Aslında şubat ayı,
çok eski zamanlardan beri romantizm ayı olarak kutlanıyor. Bugün
bildiğimiz ve kutladığımız anlamda sevgililer günü ise, hem erken
dönem Hristiyanlık hem de antik Roma geleneklerinin izini taşıyor.
Peki, kim bu Aziz Valentine?
“ASKER DEDİĞİN BEKÂR OLUR”
Katolik Kilisesi, öldürülen en az üç azizin ismini, Valentine ya da
Valentinus olarak kabul eder. Efsanelerden birine göre, Valentine,
3. yüzyılda Roma’da yaşayan bir rahiptir. İmparator Claudius II
bekâr erkeklerin, evli ya da ailesi olanlardan daha iyi asker
olduğunu gördüğünde, evliliği yasaklar. Valentine, bu kararı
adaletsiz bulur ve Claudius’un kararına karşı gelerek, genç
âşıkları gizlice evlendirir. Valentine’in bu tutumu
farkedildiğinde, cezası ‘ölüm’ olur.
HRİSTİYANLARI ROMA’NIN ELİNDEN KURTARMAYA
ÇALIŞIYORDU
Başka hikâyelere göre ise Valentine’in ölüm nedeni başkadır. Aziz,
Hristiyanları, çoğunlukla dayak ve işkenceye maruz kaldıkları Roma
hapishanelerinden kaçırmaya çalıştığı için öldürülmüştür. Yine
efsaneye göre, Aziz Valentine, mahkumiyeti sırasında, gardiyanının
genç kızına âşık olmuş ve ölmeden önce ona yazdığı mektubu, bugün
hala kullanılan şu ifadeyle bitirmiştir: “From your Valentine
(Sevgilinden)”
“ROMANTİK AZİZ”
Hikâyelerin ardındaki gerçeğe ulaşmamız mümkün olmasa da bahsi
geçen azizin, sempatik bir kahraman olduğu aşikâr. Hatta daha
önemlisi romantik bir kişi imiş Valentine. Bu şöhreti de onu, Orta
Çağ boyunca, İngiltere ve Fransa’da en popüler aziz yapmış.
BOLLUK BEREKET FESTİVALİ
Bazıları, şubat ayının ortasında kutlanan bu günü, Aziz
Valentine’in ölümüne bir saygı hareketi gibi düşünse de, aslında
bir pagan şöleni olan ‘Lupercalia Şölenleri’ni Kilise tarafından
Hristiyanlaştırılma çabası olarak algılayan da var. Bu antik Roma
festivali ‘Lupercalia’, dişi bir kurt tarafından bulunan, beslenen
ve Roma’nın kurucuları olan Romulus ve Remus’un yaşadığına inanılan
kutsal mağarada Romalı rahiplerin toplanmasıyla başlıyordu.
Rahipler, bereket için bir keçi ya da arınma için bir köpek kurban
ederlerdi. Halkın da katılımıyla festival şeklinde kutlanan bu
törenlerle bolluk ve bereket bekleyen Romalılar, festivali, baharın
başlangıcı gördükleri şubat ayının ortalarında yapıyorlardı.
SEVGİLİLER GÜNÜ ORTA ÇAĞ’DA YAYGINLAŞTI
Bu törenler, Hristiyanlığın ilk dönemlerinde hala kutlanmaktaydı.
Fakat 5. yüzyılda Papa Gelasius tarafından, Hristiyanlık dışı
bulunarak yasaklandı ve 14 Şubat, Aziz Valentine günü ilan edildi.
Orta Çağ’da ise sevgililer günü olarak kutlamaların yaygınlaşmaya
başladığı görülür. Bugün hala varlığını koruyan 1415’te, Orleans
Dükü Charles’ın esaret altındayken karısına yazdığı şiir, bu
romantik kutlamaların en eski kanıtlarından biri olarak
gösterilir.
EL YAZMASI NOTLARDAN HAZIR KUTLAMA
KARTLARINA
Sevgililer Günü kutlamaları İngiltere’de 17. Yüzyılda popüler
olmuş, 18. Yüzyılda ise her sınıftan sevgililerin ya da yakın
arkadaşların birbirlerine sevgilerini gösterdikleri notları
vermeleri gelenek haline gelmişti. 1900’lerde ise matbaanın
yaygınlaşmasıyla bu el yazması notların yerini basılı kartlar
almaya başlamış. Basılı kartlar, kendi duygularını ifade etmekte
zorlananlar için de büyük kolaylık sağlamış.
Günümüzde, her yıl 1 milyar kart satışıyla ‘Sevgililer Günü’, 2,6 milyarlık yeni yıl kart tüketiminin ardından ikinci kutlama günü olmayı başarmıştır.
