ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) tarafından internet
kullanıcılarının erişimine açılan belgelerde, 12 Mart 1971
tarihinde ordunun hükümete muhtıra verebileceğine dair bilginin bir
gün önce CIA istihbarat bülteninde yer aldığı ortaya çıktı.
CIA, hazırlanmasının üzerinden en az 25 yıl geçen ve gizliliği
kaldırılan belgelerini internet üzerinden erişime açmıştı. Daha
önce sadece Maryland'de bulunan Ulusal Arşivdeki 4 bilgisayardan
erişilebilen yaklaşık 12 milyon sayfalık belge CIA'in internet
sitesine yüklenmişti.
Bu belgeler arasında bulunan 11 Mart 1971 tarihli "gizli" damgalı
istihbarat bülteninin "Türkiye" başlığında, dönemin Türk Silahlı
Kuvvetleri komuta kademesinin "24 saat içinde siyasi duruma
müdahale edebileceği" bilgisinin yer aldığı görülüyor.
Bültenin Türkiye bölümünde şu ifadeler yer alıyor:
"Ordunun üst komuta kademesi, kötüleşen siyasi duruma doğrudan ya
da sivil yönetim görünümünde 24 saat içinde müdahale edebilir.
Ordunun müdahale edeceğine dair artık soru işareti bulunmuyor ancak
müdahalenin şekli ne olacak..."
Bu ifadenin devamındaki satırın çıkarıldığı metin şöyle devam
ediyor:
"Silahlı Kuvvetlerin ne tür özel tedbirler alması gerektiğine dair
karar, Silahlı Kuvvetler komuta konseyinin dün Ankara'daki
toplantısında alınacaktı."
12 MART MUHTIRASI
12 Mart 1971 cuma günü öğle saatlerinde Genelkurmay Başkanı Memduh
Tağmaç ve kuvvet komutanlarının imzaladığı muhtıra TRT aracılığıyla
halka duyurulmuş, ayrıca Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay, Senato ve
TBMM'ye gönderilmişti. Hükümetin ve parlamentonun ülkeyi "anarşi,
kardeş kavgası, sosyal ve ekonomik huzursuzluklar içine soktuğu"
savunulan, bu nedenle yeni bir hükümet kurulmasının istendiği
muhtırada, bunun olmaması halinde TSK'nın yönetime el koyacağı
belirtilmişti.
