İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, dün helikopterle İran-Azerbaycan sınırında bir barajın açılış törenine katılmıştı. Dönerken İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, zorlu hava koşulları nedeniyle Doğu Azerbaycan eyaletinde, içinde bulunduğu helikopterin kaza yapması sonucunda yaşamını yitirdi. Peki, İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi kimdir?
İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi kimdir?
Hukukçu din adamı kimliğiyle bilinen İran’ın 8. Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi, 14 Aralık 1960'ta İran'ın Meşhed kentinde dünyaya geldi.
Babası din adamı Seyid Hacı, İbrahim Reisi 5 yaşındayken öldü.
Reisi, soy olarak Hüseyin ibn Ali (Hüseyni) Seyyidlerindendir ve Ali ibn Hüseyin Zeynel Abidin Seyyidlerine bağlıdır.
Reisi, ilk eğitimini "Cevadiye Okulu"nda ve daha sonra Havza'da İslami ilahiyat okulunda aldı.
Reisi, eğitimini Şii İslam'ın entellektüel merkezi kabul edilen Kum'da Ruhban Okulu’nda tamamladı.
Meşhed Cuma Namazı İmamı Ahmad Alamolhoda'nın kızı Jamileh Alamolhoda ile evli olan Reisi’nin iki kızı ve iki torunu vardır.
İbrahim Reisi'nin siyasi çizgisi
Reisi, 1979'daki devrimin ardından kariyerine 1981'de Kereç Savcısı olarak başladı. Daha sonra Hemedan Savcısı olarak atanan Reisi, her iki görevini birlikte yürüttü.
1985'te Tahran Savcı Yardımcılığına atanan Reisi, görevinde hızla yükselerek henüz 25 yaşındayken Tahran Başsavcı Vekilliği makamına oturdu.
Reisi, İran devrim lideri Humeyni'nin talimatıyla 1988'de hapisteki rejim muhaliflerinin idam kararını veren 4 kişilik komitede yer aldı.
Reisi 1989-1994 tarihleri arasında Tahran savcısı,1994-2004 tarihleri arasında Din Adamları Özel Mahkemesi'nde başsavcısı ve 2004-2014 tarihleri arasında da Yargıtay Birinci Hakimi olarak görev yaptı.
2009 cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından yaşanan eylemlerin bastırılmasında önemli rol oynayan Reisi 2016 yılında Ayetullah Hamaney tarafından ülkenin en büyük vakfı olan Astan-ı Kuds-i Rezerv'inin başına getirildi.
İran’da 19 Mayıs 2017'de yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olan Reisi, o dönemdeki Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'ye karşı seçimleri kaybetti.
İbrahim Reisi 2019'da Yargı Erki Başkanı oldu. Göreve gelir gelmez hükümet yetkilileri ve önde gelen iş insanlarına karşı yolsuzluk davaları açan Reisi, eski Ruhani hükümetine yönelik eleştirilerini de sürdürdü.
İran'da 18 Haziran 2021'de gerçekleştirilen seçimde İbrahim Reisi, oyların yüzde 62'sini alarak ülkenin 8. Cumhurbaşkanı oldu.
Siyasi görüşü ve dış ilişkileri
İran siyasetinde muhafazakar tutumu ile sertlik yanlısı olarak görülen Reisi, cumhurbaşkanlığı döneminde özellikle komşularla ilişkilere öncelik veren dış politika izledi.
Reisi döneminde Suudi Arabistan ile ilişkiler 7 yıl aradan sonra yeniden kuruldu.
Reisi, siyasi tutukluların idam edilmesinde ve 2009'daki sosyal çalkantıların bastırılmasında oynadığı iddia edilen rol nedeniyle Kasım 2019'da ABD tarafından yaptırım listesine alındı.
63 yaşındaki Reisi’nin, 19 Mayıs 2024 tarihinde gerçekleşen helikopter kazası sonucunda öldüğü duyuruldu.
