TBMM Anayasa Komisyonunda, anayasa değişikliği teklifinin,
olağanüstü hal yönetimini (OHAL) düzenleyen 13. maddesi
görüşüldü.
Cumhurbaşkanı'na OHAL ilan etme yetkisi veren madde komisyonda
kabul edildi. Düzenlemede OHAL gerekçelerine seferberlik hali de
eklendi.
Cumhurbaşkanı, tabii afet, tehlikeli salgın hastalıklar veya
ağır ekonomik bunalım hallerinin yanı sıra savaş, savaşı
gerektirecek bir durumun baş göstermesi, seferberlik, ayaklanma,
vatan veya Cumhuriyete karşı kuvvetli ve eylemli bir kalkışmanın,
ülkenin ve milletin bölünmezliğini içten veya dıştan tehlikeye
düşüren şiddet hareketlerinin yaygınlaşması, anayasal düzeni veya
temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmaya yönelik yaygın şiddet
hareketlerinin ortaya çıkması, şiddet olayları nedeniyle kamu
düzeninin ciddi şekilde bozulması hallerinde yurdun tamamında veya
bir bölgesinde OHAL ilan edebilecek.
OHAL SÜRESİ 6 AYI GEÇMEYECEK
Olağanüstü hal ilanı kararı verildiği gün Resmi Gazete'de
yayımlanacak ve aynı gün TBMM'nin onayına sunulacak.
TBMM tatildeyse derhal toplantıya çağrılacak. Meclis, gerekli
gördüğü takdirde olağanüstü halin süresini kısaltabilecek,
uzatabilecek veya olağanüstü hali kaldırabilecek. Cumhurbaşkanının
talebiyle TBMM her defasında 4 ayı geçmemek üzere süreyi
uzatabilecek. Savaş hallerinde bu 4 aylık süre aranmayacak.
SINIRLAMALARA TABİ OLMAYACAK
Olağanüstü hallerde vatandaşlar için getirilecek para, mal ve
çalışma yükümlülükleri ile Anayasa'nın 15. maddesindeki ilkeler
doğrultusunda temel hak ve hürriyetlerin nasıl sınırlanacağı veya
geçici durdurulacağı, hangi hükümlerin uygulanacağı ve işlemlerin
nasıl yürütüleceği kanunla düzenlenecek.
Olağanüstü hallerde Cumhurbaşkanının, bu halin gerekli kıldığı
konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabileceğine dair
düzenlemede, verilen önergeyle değişikliğe gidildi. Buna göre,
olağanüstü hallerde çıkarılabilecek cumhurbaşkanlığı kararnameleri,
olağan dönem kararnamelerinin tabi olduğu sınırlamalara bağlı
olmayacak. Cumhurbaşkanı, olağanüstü hallerde, bu halin gerekli
kıldığı konularda temel haklar, kişi hakları ve ödevleri ile siyasi
haklar ve ödevlere yönelik sınırlamalara da tabi olmaksızın,
Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilecek.
Bu kararnameler Resmi Gazete'de yayımlanacak, aynı gün Meclis
onayına sunulacak.
Savaş ve mücbir sebeplerle TBMM'nin toplanamaması hariç olmak üzere
olağanüstü hal sırasında çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri 3
ay içerisinde Mecliste görüşülüp, karara bağlanacak. Aksi halde
olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi
kendiliğinden yürürlükten kalkacak.
14 ve 15. MADDELER ÇIKARTILDI
Buna göre, kamu tüzel kişiliğinin, kanun veya Cumhurbaşkanlığı
kararnamesiyle kurulması ve üst düzey kamu görevlilerinin
atanmalarına ilişkin usul ve esasların Cumhurbaşkanlığı
kararnamesiyle düzenleneceğine dair hüküm metinden çıkartıldı.
Merkezi idare kapsamındaki kamu kurum ve kuruluşlarının, kuruluş,
görev, yetki ve sorumlulukları Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile
düzenleneceğine dair 15. madde de önergeyle metinden
çıkartıldı.
Böylece 21 madde olarak sunulan teklif, 18 maddeye indi.
