Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Alev Gürgün, 24 Mart Dünya Tüberküloz Günü kapsamında Türkiye’de ve dünyada veremle mücadeleye ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Türkiye’de tüberküloz vakaları 19 yılda yüzde 65 azaldı
Prof. Dr. Alev Gürgün, 24 Mart Dünya Tüberküloz Günü vesilesiyle Türkiye’de ve dünyada veremle mücadeleye dair güncel verileri paylaştı. Prof. Dr. Gürgün, 2024 yılında Türkiye’de kayıtlı tüberküloz hasta sayısının 9 bin 27 olduğunu belirtti. Gürgün, Covid-19 salgını sonrasında ülkemizde tüberküloz vakalarının azalma eğilimi gösterdiğini ifade etti. Ayrıca, hastalık sıklığının 2005’te 100 bin nüfusta 29,8 iken 2024’te 10,5’a gerilediğini ve son 19 yılda yüzde 65 oranında azaldığını vurguladı.
Dünya nüfusunun dörtte biri tüberküloz riski altında
Tüberkülozun insanlık tarihi kadar eski bir hastalık olmasına rağmen günümüzde de önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ettiğini vurgulayan Gürgün, dünya nüfusunun yaklaşık dörtte birinin Mycobacterium tuberculosis ile enfekte olduğunun tahmin edildiğini söyledi. Hastalığın, enfekte bireylerin bakteriyi solunum yoluyla yayması sonucu bulaştığını belirten Gürgün, "Tüberküloz genellikle akciğerleri etkiler ancak diğer organları da tutabilir. Daha çok yetişkinlerde görülür ve erkeklerde kadınlara oranla daha yaygındır." ifadelerini kullandı.
"Tedavi edilebilir ve önlenebilir"
Tüberkülozun “tedavi edilebilir ve önlenebilir” bir hastalık olduğuna dikkat çeken Gürgün, uygun tedaviyle hastaların 6 aylık ilaç rejimiyle iyileşebildiğini belirtti. 2000-2022 yılları arasında uygulanan tedaviler sayesinde 75 milyondan fazla ölümün önlendiğini aktaran Gürgün, yoksulluk, yetersiz beslenme, HIV enfeksiyonu, diyabet ve sigara kullanımının hastalığın yayılımında önemli rol oynadığını kaydetti.
“Her yıl 1 milyondan fazla kişi hayatını kaybediyor”
Prof. Dr. Gürgün tüberkülozun dünya genelinde en fazla ölüme neden olan ilk 10 hastalık arasında yer aldığını hatırlattı, "Her yıl bir milyondan fazla kişi bu hastalık nedeniyle hayatını kaybediyor. 2022 yılında yaklaşık 10 milyon kişi hastalandı, 1,3 milyon kişi hayatını kaybetti. Ayrıca her yıl 410 binden fazla kişide ilaca dirençli tüberküloz gelişmektedir." dedi.
Korunma için BCG aşısı ve hijyen vurgusu
Tüberkülozdan korunmada en önemli adımların başında bebeklere zamanında BCG aşısı yapılması, sigara kullanılmaması, hijyen kurallarına uyulması ve yaşam alanlarının düzenli havalandırılması geldiğini belirten Gürgün, hastaların ilaçlarını düzenli kullanmasının da kritik öneme sahip olduğunu söyledi.
Türkiye’nin programı dünyaya örnek
Türkiye’nin tüberkülozla mücadelede kapsamlı bir program yürüttüğünü ifade eden Gürgün, başka ülkelerden gelen hastaların da ücretsiz tanı ve tedavi hizmetlerinden yararlandığını belirtti. Tanı, tedavi, temaslı takibi ve koruyucu uygulamaların bir bütün olarak yürütüldüğünü söyleyen Gürgün, süreç içerisinde verem savaşların da sağlık sisteminin tüm unsurlarının da aktif rol aldığını vurguladı.
