Avrupa Birliği (AB) ile uyum çalışmaları kapsamında Türkiye'de
2019'dan itibaren naylon poşetlerin marketlerde ücret karşılığı
temin edilmesini öngören düzenleme, hayata geçirilmeden
tartışılmaya başlandı. Plastik üreticileri, sınırlamaların plastik
kullanımında caydırıcı olmayacağını savunurken, çevreciler ise
düzenlemeye destek verdi ve plastik poşet kullanımını en aza
indirecek kararların alınmasını istedi.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından AB mevzuatına uyum
çalışmaları kapsamında hazırlanan Ambalaj Atıklarının Kontrolü
Yönetmeliği Taslağı, 1 Ocak 2019'dan itibaren hafif plastik
torbaların satış noktasında ücret karşılığı temin edilmesini
öngörüyor.
Avrupa'nın belli ülkelerinde marketlerde plastik poşetlere yasak ve
sınırlamalar uygulanırken, Türkiye'de ise bazı zincir marketler
düzenleme yürürlüğe girmeden müşterilerine plastik poşetleri
ücretli veriyor.
Konu hakkında tartışmaların devam ettiği Türkiye'de yılda yaklaşık
200 bin tonluk alışveriş poşeti üretiliyor. Endüstriyel, kilitli ve
mağaza torbalarıyla kargo ve elbise poşetleri gibi geniş bir ürün
yelpazesi de eklendiğinde bu miktar 510 bin tonu buluyor.
"POŞET MİKTARI KADEMELİ AZALACAK"
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müsteşarı Mustafa Öztürk, satış
noktalarında bez torbayı teşvik etmek ve naylon poşet kullanımını
azaltmak amacıyla 2019’da naylon poşetlerin paralı verilmesi
uygulamasını başlatacaklarını söyledi.
Naylon poşeti birden kaldırmanın kolay olmadığını belirten Öztürk,
“Bunun da bir sanayisi, yatırımcısı var. Bunu kademeli dönüşümle
sisteme entegre etmek istiyoruz. Bu sisteme geçtiğimiz an poşet
miktarı yüzde 60 azalacak. O daha sonra kademeli azalacak. Yani
2021- 2022'de artık hemen hemen poşet kullanılmaz hale gelecek.”
diye konuştu.
"SINIRLAMA ÇÖZÜM DEĞİL"
Plastik Sanayicileri Derneği (PAGDER) Yönetim Kurulu Başkanı
Reha Gür, AA muhabirine yaptığı açıklamada, çevresel kaygılarla
getirilen düzenlemelerin destekçisi olduklarını ancak yasaklama ya
da sınırlama gibi uygulamaların sorunların boyutunu
değiştireceğini, kamuoyu ve tüketiciler nezdinde bilinçlendirme
kampanyaları sürdürülmesinin daha doğru olacağını söyledi.
Naylon poşetlerin ücretli olması halinde tüketicilerin bir iki
poşetin taşıyabileceği ürünleri, poşete fazla para vermemek için
bir poşete sığdırmaya çalışacağını ifade eden Gür, taşıma sırasında
yaşanabilecek kopma ve yırtılmaların hem tüketiciyi mağdur
edeceğini hem de satış noktalarıyla gerginliklere neden
olabileceğini dile getirdi.
"BİLİNÇLENDİRME ÇALIŞMASI YAPILMALI"
Tüketici Dernekleri Federasyonu (TÜDEF) Genel Başkan Yardımcısı
Ferda Hekimci ise ücret karşılığı verilmesinin poşet kullanımında
bir miktar düşüş yaratsa da kapsamlı bir çözüm olmayacağını ifade
etti.
Hekimci, alternatif olarak doğa dostu torba üretmenin önemine
değinerek şunları söyledi:
"Aslında yasaklar yerine bilinçlendirme çalışmaları yapılması
gerekiyor. Örneğin yapılan hesaplamalar, poşetleri tekrar
kullanarak, haftada 6, ayda 24, yılda 288 adet ve ortalama bir
yaşam süresinde 14 bin 400 adet poşet tasarruf edebileceğimizi
gösteriyor. Her 5 tüketiciden 1’i bu şekilde hareket etse 201
milyar 600 milyon adet poşetin tasarrufunu sağlamış oluruz."
