TBMM Genel Kurulunda, mükelleflere vergi indirimi, Ahilik Esnaf
Sandığı kurulması, yabancılar ile gurbetçilere konut ve iş yeri
satışında KDV istisnası, TEDAŞ ve tarımsal kredi alacaklarının
yeniden yapılandırılması düzenlemelerini de içeren "torba kanun
teklifinin" birinci bölümü kabul edildi.
TBMM Genel Kurulunda görüşülen Bazı Alacakların Yeniden
Yapılandırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifinin birinci bölümünde
kabul edilen maddelere göre, Ziraat Bankası ve Tarım Kredi
Kooperatifleri tarafından kullandırılan ve 31 Aralık 2016 tarihi
itibarıyla takip hesaplarında izlenen tarımsal kredi alacakları,
kanun yürürlüğe girdiği tarihi izleyen üçüncü ayın sonuna kadar
banka/kooperatife başvuruda bulunulması kaydıyla yeniden
yapılandırılacak.
Borçlara uygulanan faiz yüzde 11 ile sınırlandırılacak. Bunun yüzde
6'sı Hazine, yüzde 5'i çiftçi tarafından karşılanacak.
Yapılandırmaya esas tutarın defaten ödenmesi veya
taksitlendirilmesi halinde ilk taksidi, 2017 yılının ekim ayı
sonuna kadar, izleyen taksitleri 2018 yılının ekim ayından başlamak
üzere her yıl tekabül ettiği ayda toplam beş taksitte ödenecek.
Bu düzenlemeden önce borçlarını yapılandıran ve ödemeleri devam
eden borçlular, talep etmeleri halinde, bu düzenlemenin
taksitlendirmeye ilişkin hükümlerinden kalan borç tutarı esas
alınarak yararlandırılacak. Bu düzenlemeden yararlanılması için
dava açılmaması veya açılmış davalardan vazgeçilmesi şartı
aranacak.
Yapılandırılan alacakların taksitlerinden herhangi birisinin
vadesinde ödenmemesi halinde, ödenmeyen tutarın 90 gün içinde faizi
ile birlikte ödenmesi şartıyla düzenlemeden yararlanılmaya devam
edilecek. Ancak taksitlerin bu sürede de ödenmemesi durumunda,
yeniden yapılandırma iptal edilerek, banka veya Tarım Kredi
Kooperatifleri mevzuatı doğrultusunda borcun tamamı muaccel hale
gelecek.
HAZİNE MÜSTEŞARLIĞINCA ÖDENECEK
Bu düzenlemeye göre yapılandırma ve taksitlendirme nedeniyle
oluşacak gelir kayıpları, borçlunun ödemeyi yaptığı tarihi takip
eden ayda yapılan talep üzerine, Hazine Müsteşarlığı tarafından
banka veya kooperatife aktarılmak üzere Türkiye Tarım Kredi
Kooperatifleri Merkez Birliğine, Hazine Müsteşarlığı bütçesinde yer
alan ilgili harcama tertiplerinden gider kaydedilerek ödenecek.
Yapılandırmaya esas tutarın borçlu tarafından defaten ödenmesi
halinde, hesaplanan tutarın tamamı Hazine Müsteşarlığınca, banka
veya kooperatife aktarılmak üzere Türkiye Tarım Kredi
Kooperatifleri Merkez Birliğine defaten ödenecek.
Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketinin (TEDAŞ) elektrik
tüketiminden kaynaklanan alacaklarından, vadesi 15 şubat 2017
tarihi itibarıyla geldiği halde düzenlemenin yürürlüğe girdiği
tarih itibarıyla ödenmemiş olan borçlar yeniden
yapılandırılacak.
TEDAŞ'ın tarımsal sulamada kullanılan elektrik tüketiminden
kaynaklanan alacaklarından, vadesi 15 şubat 2017 tarihi itibarıyla
geldiği halde ödenmemiş olan borçlar da yeniden yapılandırılacak.
Borçlu, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihi izleyen üçüncü ayın
sonuna kadar, elektrik dağıtım şirketine iletilmek üzere TEDAŞ'a
yazılı başvuruda bulunacak ve ilk taksidi 2017 yılının ekim ayının
sonuna kadar ödeyecek.
TEDAŞ'a ait olup tahsilatı özelleştirilen elektrik
dağıtım/perakende satış şirketlerince sürdürülen alacaklar da bu
hükümlerden yararlanacak.
Hesaplanan tutarın ilk taksit ödeme süresi içinde tamamen ödenmesi
halinde, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten ödeme tarihine
kadar geçen süre için faiz uygulanmayacak; Yİ-ÜFE aylık değişim
oranları esas alınarak hesaplanacak tutar üzerinden ayrıca yüzde 50
indirim yapılacak.
Borçlu; 6, 9, 12 veya 18 eşit taksit ödeme seçeneklerinden birisini
seçecek.
İLK 2 TAKSİDİ ÖDEMEYEN HAKKINI KAYBEDECEK
İlk iki taksidin süresinde tam ödenmemesi veya bir takvim yılında
ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi halinde, bu düzenlemeden
yararlanma hakkı kaybedilecek.
Ödenecek alacaklarla ilgili olarak, tatbik edilen hacizler yapılan
ödemeler nispetinde kaldırılacak. Bu düzenlemeden yararlanmak için
borçluların dava açmamaları veya açılan davalardan vazgeçmeleri
şart olacak.
Bu düzenlemeden önce dava konusu edilen veya icra takibi başlatılan
alacaklar için borçlunun bu düzenlemeden yararlanmak için başvuruda
bulunması halinde davalar sonlandırılacak, icra ve takip işlemleri
durdurulacak.
Geliştirme ve Destekleme Fonundan kullandırılan Irak Programı
kredilerinden, Türkiye İhracat Kredi Bankası tarafından takip
edilen alacaklar da yapılandırılacak. Bu yapılandırmadan
yararlanmak için de borçlunun dava açmaması açılmış davalardan
vazgeçmesi şartı aranacak.
VERGİSİNİ DÜZENLİ ÖDEYEN MÜKELLEFE İNDİRİM
Gelir Vergisi Kanununun 121. maddesi, "Vergiye uyumlu mükelleflere
vergi indirimi" başlığıyla yeniden düzenleniyor.
Buna göre; ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle gelir
vergisi mükellefi olanlar ile kurumlar vergisi mükelleflerinden
(finans ve bankacılık sektörlerinde faaliyet gösterenler, sigorta
ve reasürans ve emeklilik şirketleri ile emeklilik yatırım fonları
hariç olmak üzere) belirlenen şartları taşıyanların yıllık gelir
veya kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden hesaplanan verginin
yüzde 5'i, ödenmesi gereken gelir veya kurumlar vergisinden
indirilecek.
Hesaplanan indirim tutarı, her hal ve takdirde 1 milyon liradan
fazla olamayacak.
İndirilecek tutarın ödenmesi gereken vergiden fazla olması
durumunda kalan tutar, yıllık gelir veya kurumlar vergisi
beyannamesinin verilmesi gereken tarihi izleyen bir tam yıl içinde
mükellefin beyanı üzerine tahakkuk eden diğer vergilerinden mahsup
edilebilecek. Bu süre içinde mahsup edilemeyen tutarlar ret ve iade
edilmeyecek.
Gelir vergisi mükelleflerinin yararlanacağı indirim tutarı ticari,
zirai veya mesleki faaliyet nedeniyle beyan edilen kazançların
toplam gelir vergisi matrahı içerisindeki oranı dikkate alınmak
suretiyle hesaplanan gelir vergisi esas alınarak tespit
edilecek.
Söz konusu indirimden faydalanabilmek için indirimin hesaplanacağı
beyannamenin ait olduğu yıl ile bu yıldan önceki son iki yıla ait
vergi beyannamelerinin kanuni süresinde verilmesi ve bu
beyannameler üzerine tahakkuk eden vergilerin kanuni süresinde
ödenmesi gerekecek.
Kanuni süresinde verilen bir beyannameye ilişkin olarak kanuni
süresinden sonra düzeltme amacıyla veya pişmanlıkla verilen
beyannameler bu şartın ihlali sayılmayacak. Her bir beyanname
itibarıyla 10 liraya kadar yapılan eksik ödemeler bu şartın ihlali
sayılmayacak.
İndirimin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibarıyla
vergi aslı (vergi cezaları dahil) bin liranın üzerinde vadesi
geçmiş borcunun bulunmaması şartı aranacak.
İndirimin hesaplanacağı beyannamenin ait olduğu yıl ile önceki dört
takvim yılında Vergi Usul Kanununun "kaçakçılık suçları ve
cezaları" başlığı altındaki sayılan fiilleri işlediği tespit
edilenler, bu madde hükümlerinden yararlanamayacak.
ŞARTLARI TAŞIMADIĞI BELİRLENİRSE VERGİYİ
ÖDEYECEK
Vergi indiriminden yararlanan mükelleflerin, öngörülen şartları
taşımadığının sonradan tespiti halinde ilgili vergilendirme
döneminde indirim uygulaması dolayısıyla ödenmeyen vergiler, vergi
ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilecek.
Bakanlar Kurulu, indirim oranını ve 1 milyon liralık tutarı iki
katına kadar artırmaya, sıfıra kadar indirmeye, kanuni oran ve
tutarına getirmeye yetkili olacak.
Damga vergisine tabi kağıtlar arasında yer alan inşaat sektörüne
ilişkin farklı sözleşme türlerinde oranların farklılaştırılmasına
ve kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşlarının desteklediği sosyal sorumluluk kapsamındaki
projelerin başlangıç maliyetlerinin düşürülmesi amacıyla desteği
sağlayanlar ile proje yürütücüleri arasında düzenlenen kağıtların
damga vergisinden istisna tutulmasına imkan veriliyor.
