Fortune 500'de Türkiye'nin lideri kim oldu?

Türkiye Petrol Rafinerileri AŞ (TÜPRAŞ), Türkiye'nin en büyük 500 şirketinin belirlendiği Fortune 500'de, 89,6 milyar TL net satış geliriyle birinci oldu. Fortune Dergisi Yayın Yönetmeni Şule Laleli, Fortune 500 Türkiye Editörü Ersan Taylan Çıplak, CRIF Türkiye Analitik Birim Müdürü Yavuz Arsoy ve CRIF Türkiye Analitik Birim Danışmanı Selen Yıldırım’ın katılımıyla düzenlenen online basın toplantısı ile Türkiye’nin en büyük 500 şirketinin listelendiği "Fortune 500 Türkiye Araştırması"nın 2019 sonuçları açıklandı. Bu yıl 13’üncüsü açıklanan, finansal kurumlar ve holding dışındaki tüm sektörleri kapsayan Fortune 500 Türkiye listesinin ilk sırasında yine TÜPRAŞ yer aldı. 89,6 milyar TL net satış geliriyle Fortune 500 Türkiye zirvesindeki yerini koruyan TÜPRAŞ’ın, Fortune 500’de yer alan şirketlerin toplam net satış gelirlerinden aldığı pay ise yaklaşık yüzde 5 oldu. Listeye ikinci sırada giren Enerji Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ) 87,9 milyar TL net satış geliri elde ederken, 62.8 milyon TL faiz, amortisman ve vergi öncesi karı ile (FAVÖK) kar sıralamasında ise 316’ncı oldu. Türk Hava Yolları (THY), 75 milyar 118 milyon lira net satış geliriyle üçüncü sırada yer alırken, 2009 yılından bu yana aralıksız sürdürdüğü ihracat şampiyonluğunu bu yıl da kimseye kaptırmadı. Petrol Ofisi’nin 53 milyar 663 milyon lira net satış geliriyle dördüncü sırada yer aldığı Fortune 500 Türkiye listesinde, Opet, 46 milyar 381 milyon lira net satış geliriyle beşinci oldu. 40 binin üzerinde çalışanı ve 8 bin 640 mağazasıyla Türkiye’nin dört bir yanında faaliyet gösteren BİM, 6. sıradan girdiği listede net satışlarını yüzde 24,4 artırarak 40,2 milyar TL’ye çıkardı. Ford Otomotiv, 39,2 milyar TL net satış geliriyle Fortune 500 Türkiye listesinde 7’nci sırada yer alırken, Ahlatçı Kuyumculuk, listeye 34,7 milyar TL net satış geliriyle 8’inci sırada, Arçelik, 31,9 milyar TL ile 9’uncu sırada, RC Rönesans İnşaat ise 28,7 milyar TL net satış geliriyle 10’uncu sırada girdi. 527,6 milyar TL satış gelirine sahip olan Fortune 500’ün ilk 10’unda ağırlıklı olarak petrol ve enerji sektöründe faaliyet gösteren şirketler yer aldı. Fortune 500 Türkiye 2020 listesinde yer alan şirketlerin net satışları 2019 yılında bir önceki yıla göre yüzde 14,9 artarak 1,8 trilyon TL’ye yükseldi. 2018 yılında net satışların bir önceki yıla göre yüzde 31,8 arttığı göz önüne alındığında geçen yıl satışlardaki artışın hız kestiği görüldü. İhracat TL bazında arttı, dolar bazında düştü Fortune 500 Türkiye şirketlerinin toplam ihracatı 2019 yılında bir önceki yıla göre TL bazında yüzde 14,6 artarak 515,8 milyar liraya çıktı. İhracat dolar bazında ise bir önceki yıla göre yüzde 2,7 daralarak 90.9 milyar dolara geriledi. Fortune 500 Türkiye’de yer alan şirketlerin net satışlarının yüzde 72’sini iç satışlardan oluşurken, ihracatın payı yüzde 28 oldu. Fortune 500 Türkiye ihracat listesinde ilk 5’te sırasıyla; THY, Ford Otomotiv, Arçelik, RC Rönesans ve Türkiye Petrol Rafineleri yer aldı. Faizler düştü, net karda yüzde 44,5 artış Fortune 500 Türkiye 2020 listesinde yer alan şirketlerin net satış gelirleri geçen yıl, bir önceki yıla göre hız keserken, kardaki artış dikkati çekti. Fortune 500 Türkiye şirketlerinde 402’si kar açıklarken, 98’i zarar açıkladı. Geçen yılki listede zarar açıklayan şirket sayısının 119 olduğu göz önüne alındığında, bu yıl zarar açıklayan şirket sayısının gerilemesi daha net görüldü. Fortune 500 Türkiye 2020 listesindeki şirketlerin toplam net karı geçen seneye göre yüzde 44,5 artarak 78,1 milyar TL’ye çıktı. Esas faaliyet kar marjı ve diğer gelir/gider dengesinin 2019 yılında bir önceki yıla oranla daraldığı görüldü. Finansman giderlerinde gerçekleşen yüzde 22,72 azalma ile net kar marjında artış olduğu görüldü. Döviz kurlarının görece istikrarlı olduğu geçen yıl Fortune 500 Türkiye şirketlerinin net kar artışının ana nedeni ise geçen yıl faizlerde yaşanan hızlı düşüş oldu. Fortune 500 Türkiye şirketlerinin net satış karlılığı 2018 yılında yüzde 3,40 iken, 2019 yılında yüzde 4,28 seviyesine yükseldi. 2018 yılında yüzde 10,07 olan özkaynak karlılığı ise 2019 yılında yüzde 11,73’e çıktı. Fortune 500 listesindeki şirketlerin sağladığı toplam istihdam sayısı 2018'de 1 milyon 150 bin iken bu sayı 2019'da 1 milyon 240 bine yükseldi. Listedeki şirketlerin Türkiye'deki toplam istihdam içindeki payı 2018'de yüzde 3,9 iken bu oran 2019'da yüzde 4,43'e yükseldi. Fortune 500 Türkiye listesinde RC Rönesans İnşaat Taahhüt, 54 bin 106 çalışanı ile istihdamda ilk sırada yer aldı. BİM Birleşik Mağazalar, 51 bin 765 çalışanıyla ikinci sırada yer alırken, 43 bin çalışanı ile PTT, Fortune 500 Türkiye listesinde en fazla istihdam sağlayan üçüncü şirket oldu. 1 milyar TL’nin üzerinde net satış geliri şirket sayısı 323’e çıktı Fortune 500 Türkiye listesindeki şirketlerin 3'te 2'sinin satış geliri 1 milyar TL’nin üzerinde olduğu görüldü. Fortune 500 Türkiye listesine giren 323 şirketin net satış geliri 1 milyar TL sınırını aştı. Bu sayı geçen yıl 279’du. Net satış gelirleri 10 milyar TL’nin üzerinde olan şirket sayısı ise geçen yıl 29 iken bu yıl 33’e çıktı. Fortune 500 Türkiye 2020 listesinde 500’üncü yani en sonda yer alan şirketin net satışları 577,6 milyon olarak gerçekleşti. Fortune 500 Türkiye araştırmasının açıklandığı 2008 yılından itibaren bakıldığında listeye giriş çıtasının her yıl yükseldiği görülüyor. Türkiye’de 1 milyar liranın ya da 10 milyar liranın üzerinde net satış gelirine sahip şirket sayısı artsa da Türk şirketlerini küresel rakipleri ile kıyaslandığında geride kaldığı görüldü. Fortune 500 Türkiye’nin toplam net satışları 321,8 milyar TL olurken Fortune ABD listesinin ilk sırasında bulunan Walmart’ın net satışları ise bu yıl açıklanan verilere göre, 523,9 milyar dolara ulaştı. Fortune 500 Türkiye şirketlerinin tamamı, Fortune 500 ABD listesine geçen yıllarda olduğu gibi yine ikinci sıradan girebiliyor. Fortune 500 Türkiye listesinde yer alan Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin sayısı ise 2008 yılında 124, 2009 yılında 129 olurken, bu yılki listede yer alan 500 şirketten 98’i Borsa İstanbul şirketlerinden olduğu görüldü. "Halka açık şirket sayısı düşüyor" Fortune Türkiye Genel Yayın Yönetmeni Şule Laleli, araştırma sonuçlarının açıklandığı toplantıda yaptığı konuşmada, Fortune 500 Türkiye 2020 listesini oluşturmak için çalışmalara ocak ayında başladıklarını belirterek, veri akışının devam etmesi sebebiyle son dakikaya kadar çalışmayı tamamlamak için gayret gösterdiklerini söyledi. Türkiye’de yıllardır yoğun çalışmalar yapılsa da büyük şirketlerin halka arz ilgisinin artmadığı aksine gerilediğini dile getiren Laleli, "Bu durum, Fortune 500 Türkiye listesinde yer alan Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin sayısında da net olarak görülüyor. Fortune 500 Türkiye listesinin ilk açıklandığı 2008 yılında 124, 2009 yılında ise 129 şirket borsa şirketi iken, bu yılki listede yer alan 500 şirketten 98’i borsa şirketlerinden." ifadelerini kullandı. Laleli, Fortune 500 Türkiye listesinde yer alan şirketlerin Türkiye'nin GSYH’nın yüzde 42,6'sını oluşturduğuna değinerek, bu oranın artarak devam etmesini temenni etti. Kendileriyle verilerini paylaşan şirketlere teşekkür eden Laleli, listenin geleceği görmesi açısından piyasaya rehberlik ettiğini belirtti.