Çalışan, belirlenenden daha yüksek bir oranda ödeme yapmak
istediğinde bunu işverene bildirebilecek, katkı payı ödemeye azami
3 ay ara vermeyi talep edebilecek.
Hazine Müsteşarlığı'nın Bireysel Emeklilik Sistemi Hakkında
Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliği Resmi
Gazete'de yayımlandı.
Çalışanların işverenleri aracılığıyla BES'e dahil edilmesine
ilişkin usul ve esasların belirlendiği yönetmeliğe göre,
çalışanlar, işverenin akdetmiş olduğu bir gruba bağlı bireysel
emeklilik sözleşmesi kapsamında, ilgili emeklilik planına dahil
edilecek. Birden fazla işveren ile iş akdi bulunan çalışanlar her
bir işveren tarafından sunulan emeklilik planına ayrı ayrı dahil
edilecek.
İşveren, ilgili döneme ait ödeme gününe kadar bireysel emeklilik
hesabı açılmasına dair yatırım tercihine ilişkin bilgiler dahil tüm
bilgileri eksiksiz iletmekle yükümlü olacak. Emeklilik şirketi
iletilen bilgilere istinaden bireysel emeklilik hesabı açacak ve
çalışan plana dahil edilecek. İşveren, emeklilik şirketi seçiminde
hizmet kalitesini ve çalışana sağlanan avantajları dikkate alacak.
İşveren, şirket seçimi sebebiyle şirketten komisyon dahil hiçbir
şekilde maddi menfaat sağlayamayacağı gibi şirket de işverene bu
şekilde bir teklifte bulunamayacak. İşveren, iş yerindeki
çalışanlarını farklı emeklilik planlarına dahil edebilecek.
Çalışanın ücretinden kesilmesine rağmen, şirkete aktarılmayan
veya eksik aktarılan bu bölüm hükümlerine tabi katkı payının ve
varsa getirilerinin takip ve tahsilini Emeklilik Gözetim Merkezi
yapacak.
Yönetmelikle emeklilik sözleşmesinin asgari içeriği de belirlendi.
Buna göre, emeklilik sözleşmesinde tarafların hak ve
yükümlülükleri, ücret ödeme günü ve mutabakat süreci belirlenecek.
İlgililere yapılacak iade ve ödeme esasları, çalışana ait güncel
verilerin tutulması ve ilgililere yapılacak bildirimlerin usulü
belirlenecek.
- CAYMA HAKKI
İlgili emeklilik planına göre çalışanın ücretinden kesilmek
suretiyle yapılan ilk katkı payı, şirket hesaplarına nakden intikal
ettiği tarihi takip eden iş günü emeklilik planına dahil edildiği
şirket tarafından çalışana posta yoluyla veya güvenli elektronik
iletişim araçlarıyla bildirilecek.Çalışan, bu bildirimi müteakip
iki ay içinde cayma hakkını kullanabilecek. Cayma süresinden sonra
da çalışan dilediği zaman sistemden ayrılabilecek. Cayma talebi,
çalışan tarafından posta yoluyla veya güvenli elektronik iletişim
araçlarıyla ilgili emeklilik sözleşmesi hükümlerine göre işverene
veya şirkete bildirilecek. Cayma bildiriminin ulaşmasını takiben 10
iş günü içinde ödenen katkı payları, varsa hesabında bulunan
yatırım gelirleriyle birlikte çalışana iade edilecek.
Sistemde ödenecek katkı payı tutarı, belirlenen oran esas alınarak
emeklilik keseneğine esas aylık üzerinden hesaplanacak ve bu
tutarın altında katkı payı ödemesi yapılamayacak. Çalışan,
belirlenenden daha yüksek bir oranda ödeme yapmak istediğini
işverene bildirebilecek. Bu şekilde katkı payı oranını artıran bir
çalışan, belirlenen oranın altında kalmamak kaydıyla katkı payı
oranını işverenden talepte bulunarak azaltabilecek. Çalışanlar bu
taleplerini ilgili ayın ücret hesaplaması tamamlanmadan önce
bildirmekle yükümlü olacak.
Katkı payı, ücretten kesilmek suretiyle gruba bağlı bireysel
emeklilik sözleşmesi kapsamında çalışan adına açılan bireysel
emeklilik hesabına aktarılacak.
Katkı payı, en geç belirlenen ücret ödeme gününü takip eden iş
günü, banka aracılığıyla şirketçe bildirilen tek bir hesaba
aktarılacak. Çalışma ilişkisi sona eren çalışan, Müsteşarlıkça
belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde en az ilgili takvim yılının
ilk 6 ayında uygulanacak asgari brüt ücretin yüzde 3'ü oranında
katkı payı ödemeye devam edebilecek.
Çalışan katkı payı ödemeye devam etmeyi talep etmezse ilgili
emeklilik sözleşmesinden ayrılma işlemi gerçekleştirilecek.
İşveren tercih etmesi durumunda çalışan ad ve hesabına katkı
payı ödemesinde bulunabilecek.
- ÇALIŞMANIN İŞ YERİNİN DEĞİŞMESİ VE ARA VERME
Daha önce bireysel emeklilik sistemine dahil edilen ve iş yerinin
değiştiği tarih itibarıyla sistemde bulunan bir çalışanın bireysel
emeklilik hesabındaki birikimiyle varsa ödenen devlet katkısı, yeni
iş yerinde çalışanlara sunulan bir emeklilik planı bulunması
halinde, yeni iş yerindeki plana aktarılacak. Çalışanın sistemde
kazandığı emekliliğe esas süresi ile devlet katkısının hak
edilmesine esas süresi yeni iş yerindeki planda aynen korunacak.
Çalışan katkı payı ödemeye ara vermeyi talep edebilecek. Bu talep,
talep tarihinden itibaren azami 3 aylık süre için yapılabilecek. Bu
sürenin bitiminden önce veya bitimini müteakip tekrar ara verme
talebinde bulunulması mümkün olacak. Çalışanın ara verme talebini
iletmesi üzerine çalışana ödenen ücretten katkı payı kesintisi
yapılamayacak. Çalışan, ara verme talebini en geç ücret ödeme
gününden 3 iş günü önce iletecek.
Katkı payı iki aylık cayma süresinde, ilgisine göre çalışan
veya işverence tercih edilen başlangıç fonunda yatırıma
yönlendirilecek. Şirket, cayma süresince ödenen katkı paylarının
değer kaybetmemesini sağlayacak şekilde fon yönetiminden sorumlu
olacak.
Sunulan emeklilik planları çerçevesinde şirketlerce fon işletim
gider kesintisi dışında başka bir kesinti yapılamayacak.
- SİSTEMDEN AYRILMA VE EMEKLİLİK HAKKININ
KULLANILMASI
Çalışanın emeklilik hakkını kullanarak sistemden ayrılmayı talep
etmesi halinde, açılan tüm sözleşmeleri hesap birleştirme işlemine
tabi tutulacak. Çalışanın aynı veya farklı şirkette bu bölüm
kapsamında kurulan birden fazla sözleşmesi bulunması halinde,
çalışanın sisteme giriş tarihi, yürürlükte bulunan bu sözleşmeler
kapsamında dahil olunan planlar arasından en eski plan girişi
tarihi dikkate alınarak belirlenecek. Bu durumda çalışanın
kapsamdaki tüm sözleşmelerinden emekliliğe hak kazanması için en az
birinden bu hakkı kazanması ve hesaplarını birleştirmesi
gerekecek.
Sistemden ayrılma işlemi gerçekleştiren çalışanlar, Müsteşarlığın
belirleyeceği esaslar dahilinde 2 yılda bir tekrar otomatik olarak
sisteme dahil edilebilecek. Müsteşarlık bu süreyi 1 yıla kadar
azaltmaya ve 3 yıla kadar artırmaya yetkili olacak.
- BES'TE DEVLET KATKISI
Bireysel Emeklilik Sisteminde Devlet Katkısı Hakkında Yönetmelikte
Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğe göre de çalışanın cayma
hakkını kullanmaması halinde, cayma hakkının dolduğu ayı takip eden
hesap döneminde, sisteme girişte bir defaya mahsus olmak üzere, bin
lira tutarında başlangıç devlet katkısı hesaplanacak.
Emeklilik hakkının kullanılması halinde, bireysel emeklilik
hesabında bulunan birikimini en az 10 yıl süreli yıllık gelir
sigortası sözleşmesi kapsamında almayı tercih eden çalışana,
birikiminin yüzde 5’i karşılığı ek devlet katkısı olarak
ödenecek.
Vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenler hariç olmak
üzere, 10 yıl tamamlanmadan tek primli yıllık gelir sigortasının
sonlandırılması halinde, yapılan ek devlet katkısı ödemesinin iki
misli, hak kazanılmayan devlet katkısının tabi olduğu usullere göre
genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere iade edilecek.
Söz konusu yönetmelikler, 1 Ocak 2017'de yürürlüğe girecek.
