Düzce Üniversitesi Bilimsel ve Teknolojik Araştırmalar Uygulama
ve Araştırma Merkezinde (DÜBİT) çalışma yürüten akademisyenlerce
bor madeninden geliştirilen ve patenti alınıp üretim aşamasına
geçilen çözelti, Uluslararası Buluş Fuarı'nda gümüş madalyaya layık
görüldü.
Rezervinin büyük bir bölümü Türkiye'de olan bor madeni üzerinde
uzun araştırmalar yapan DÜBİT akademisyenleri, yaptıkları
deneylerle "yerli kimyasal ürün" elde etmeye çalıştı.
Yapılan birçok deneyin ardından bor madenindeki bazı moleküllerin
paslanmayı engellediği ve pas yapan metalin pasını çözdüğü tespit
edildi.
TÜBİTAK desteğiyle 2 yıl boyunca çalışan akademisyenler, elde
etikleri kimyasal çözeltinin patentini alarak üretim aşamasına
geçti.
Proje yürütücüsü Düzce Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Kimya
Bölümü Başkanı ve DÜBİT Müdürü Prof. Dr. Halil İbrahim Uğraş, AA
muhabirine yaptığı açıklamada, projeye 4 yıl önce, bor madeninin
daha çok değerlendirilmesi gerektiğini düşünerek yola çıktığını
söyledi.
Bor madeninin bazı bileşenleri hakkında çalışmalar yürüttüğünü dile
getiren Uğraş, "Madendeki bazı bileşenleri uygulamalı denemek
istedik. Bu denemeler sırasında borun gösterdiği bazı davranışları
fark ederek pas önleyici özelliğe sahip olabileceğini düşündük. Bu
test etmeyi yaparken TÜBİTAK'a destek için başvuru yaptık. TÜBİTAK
bunu desteklenmeye değer buldu ve bize 2 yıl için maddi destek
verdi. 2014'te proje kabul edildi, 2015'te de projemizi başlatıp
gün itibarıyla da bitiş sürecine getirdik." dedi.
"BUNU DA LİTERATÜRE, DÜNYAYA BİZ KATMIŞ
OLDUK"
"Ekibimizle 49 adet borlu birleşik sentezi gerçekleştirdik. Bunu da
literatüre, dünyaya biz katmış olduk. Bunların uygulama
çalışmalarına baktığımızda pas önleyici özelliklerinin çok yüksek
değerde çıktığını gördük." diyen Uğraş, metallerin kullanıldığı her
yerde paslanmanın beklenen fakat istenmeyen bir özellik olduğunu
aktardı.
Pasın cihazların ve kullanılan eşyaların ömrünü kısaltan önemli bir
problem olduğunu vurgulayan Uğraş, "Bor madeni üzerinde yaptığımız
incelemelerde, bizim moleküllerimiz ile yüzde 90'ların üzerinde bir
oranla 20-30 yıla kadar pas önleyici koruma özelliğini gösterdiğini
ispatlamış olduk." ifadelerini kullandı.
Pas önleyici korumanın tamamının yerli kaynaklardan sağlandığını
belirten Uğraş, 8 kişilik proje ekibiyle yaptıkları çalışmada,
ulusal ölçekte 4 ve bir de uluslararası patent başvurusu
gerçekleştirdiklerini aktardı.
EVLERDEN ÖNCE ENDÜSTRİYEL ALANDA
KULLANILACAK
Hali hazırda çalışmalarına da devam ettiklerine değinen Uğraş, mart
ayı başında İstanbul'da ikincisi gerçekleştirilen Uluslararası
Buluş Fuarı ISIF'17'de gümüş madalyayla ödüllendirildiklerini, bir
sonraki aşamanın da çalışmayı ülkenin kullanımına sunmak olacağını
aktardı.
Uğraş, hazırlanan ürünün öncelikle endüstriyel alanda
kullanılacağını ifade ederek, "Pas oluşumunu engelleyecek ürünümüz
bu aşamada doğrudan ev kullanımına uygun değil. Çalışma kapsamında
yan ürün olarak pas giderici ve pas önleyici formülasyonumuz
mevcut. Ürüne, pası engelleyen moleküllerden kattığımızda eve giren
ürün formuna da getiriliyor. Ürünümüz şu an evlere gelme aşamasının
öncesinde kullanılacak." diye konuştu.
Ar-Ge çalışmalarına devam ettiklerini vurgulayan Uğraş, şunları
kaydetti:
"Ürünümüzü bu aşamada bırakmıyoruz. Borun yerli bir kaynağımız
olmasından dolayı daha ucuz ve daha etkili sentez grubuyla
çalışmalarımız devam ediyor. Sanayicilerimizin kullandığı ürünün
çoğu yurt dışından geliyor. Yerli olarak lanse edilen ürünlerin
çoğu da distribütör firmalar aracılığıyla yine yurt dışından
geliyor. Bu da binlerce avroluk maliyeti beraberinde getiriyor.
Bizim ürünümüzün ise tamamıyla yerli olmak koşuluyla ilk
denemelerde minimum yüzde 15 daha ucuz olduğunu gördük. Bununla da
sanayicilerimize ek maliyet değil, maliyette azalma sağlamayı
düşünüyoruz. Ürünümüz tamamen yerli olarak piyasaya çıkacak."
